Met paraplu en visnet op oefening naar het front, strijden tegen drones in Oirschot

De koninklijke landmacht zit al weken volop in de oefening Fighter Lion, de grootste in jaren. Met pantserwagens en zelfs tanks in het veld en drones die er boven cirkelen. Een belangrijke bijdrage levert de brigade uit Oirschot. Maar de hoofdrol lijkt toch echt weggelegd voor drones in alle soorten en maten die ze uitproberen. 

“Als je die drone-space niet beheerst ben je gewoon dom bezig. Niks zo dom als de Russen onderschatten.” Dat zegt commandant landstrijdkrachten, luitenant-generaal Jan Swillens.“Het is een kwestie van detecteren, identificeren en uitschakelen.”
 
Bossen
Nederland loopt voorop met drones. Door de oorlog in Oekraïne leert de krijgsmacht wat je met drones kan doen en wat je ertegen kan doen.  Als een van de eerste NAVO-landen kreeg Nederland op 1 april drone-teams. Fighter Lion is de eerste grote test, op de uitgestrekte bos- en heidevelden tussen Hannover en Hamburg.
 
Specialisten van een nieuwe landmachteenheid (‘Tech Dev’) zorgen dat ze vliegen. “Eigenlijk proberen we hier gewoon The A-team te zijn, met lassen en bouwen”, grapt een van de militairen. Hun trucks en tentjes staan verspreid onder de bomen van ‘Kamp Mike’. 

Soldeerbout
Kapitein Max van de brigade in Oirschot heeft een verzameling drones. Groot, klein, eentje om te observeren, eentje om aan te vallen en een rijdende drone. “Onze mensen zijn vindingrijk en ze vinden het leuk.”  

Hun creativiteit kunnen ze met de soldeerbout kwijt in gepantserde mobiele werkplaatsen. Een nieuw type maken ze gewoon in het veld met een laserprinter. “We bouwen een drone in anderhalf uur, als het echt moet bouwen we er tien in die tijd.” 

Meteen al op de eerste dagen van de oefening kregen ze veertig drones binnen, of ze die even snel gereed konden maken. “We krijgen ook kapotte drones binnen. Of we er dan weer chocola van kunnen maken. Als het niet te repareren is, halen we de nog goede onderdelen eraf,” vertelt de kapitein.  

Gezoem
“Gisteravond kregen we een belletje uit het veld. Of we een controller hadden. Nou die hebben we naar het front gebracht.” Of ervaring met gamen handig is? “Het helpt wel. Die hebben het wat eerder in de vingers,” zegt kapitein Max.
   
Dat constante gezoem boven je doet iets met je. Kenners noemen het gekmakend. Het zit ook in de oefening. “Mannen en vrouwen worden hier constant onder druk gezet. Je bent eigenlijk nooit meer veilig,” legt kolonel Henk Ouwenhand uit. Misleiding en spreiding van mensen en materieel helpen. "We zijn aan het leren en we vechten anders dan jaren geleden.”  

Paraplu
Nieuwe snufjes hebben ze meegenomen. Zoals een gewone paraplu, op het eerste gezicht, met legercamouflage. ‘Een wonderlijk ding’ zo noemt de Oirschotse bataljonscommandant Marcel Kerstens de plu als hij hem uitklapt. Je gaat er onder zitten en een drone ziet je bijna niet, ook je warmtestraling niet. 

En dan zijn er ook nog visnetten waar je een drone in kan laten vliegen, zodat hij verstrikt raakt en crasht. Ze proberen hier van alles uit, de ontwikkelingen gaan razendsnel. 
   
Doelwit
'Onze' drones zelf zijn ook een doelwit van vijandelijke drones en elektronische oorlogsvoering. De landmacht probeert verdachte radiosignalen op te vangen. Overal antennes: metershoge masten, sprietjes op pantserwagens en soms een gek bolletje. 

“We voeren verstoringen uit om de vijand doof en blind te maken.” zegt brigadegeneraal Jos Dirkx, oefenleider. Maar de buurtbewoners mogen geen last hebben, zo is afgesproken.  

Game
Tussen de heidevelden ligt de Niedersachsenkazerne. Tijdelijk werkterrein van Nederlandse militairen, in twee enorme tenten. Binnen lopen dikke kabels langs de wanden. Er hangen foto’s met Russische voertuigen. Militairen van 17 Pantserinfanteriebataljon uit Oirschot besturen achter beeldschermen pantserwagens en tanks, alsof het een game is. 

“Vroeger lieten we honderdduizend man in het veld trainen. Dat zelf ervaren is goed maar dit is een alternatief, we doen het met simulaties,” legt kolonel Ralf Goossens uit. Hij is de commandant van het Land Training Centre en oud-bataljonscommandant in Oirschot. “Mensen zitten niet te wachten op tanks die door de straten rijden.” 

Trainen is noodzakelijk volgens generaal Swillens. Hij waarschuwt dat het misschien een kwestie van tijd is voor NAVO-landen echt onder vuur komen te liggen.  “Er zijn zes-, zevenhonderdduizend man aan de grens van Oekraïne. Rusland kan bij een bestand zo tweehonderd-, driehonderdduizend militairen losweken van de frontlijn. Vroeg of laat gaat dat gebeuren.”