Na 75 jaar excuses voor Molukkers, maar Marjet wil meer dan woorden
Premier Rob Jetten heeft zondag namens de regering excuses aangeboden voor de manier waarop Molukkers zijn behandeld na de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Marjet Pals(66) die zich inzet voor de Molukse gemeenschap in haar woonplaats Tilburg, ziet dit al een eerste stap naar erkenning. "Ik wil niet ondankbaar klinken, maar ik durf niet echt blij te zijn omdat teleurstelling zo'n pijn doet."
Al dagen gonsden de geruchten over mogelijke excuses die onze premier zou doen naar aanleiding van de behandeling van Molukkers door Nederland. Toen Indonesië onafhankelijk werd, vluchtten Nederlanders die het land hadden gekoloniseerd naar huis. Ook Indonesische militairen die aan de Nederlandse kant hadden gevochten of de Nederlanders hadden gesteund kwamen deze kant op.
"Mijn vader heeft altijd een ingepakte koffer in huis gehad voor zijn terugreis."
Die Indonesiërs die vaak uit de Molukken kwamen werd beloofd dat ze snel weer teug naar hun vaderland konden terugkeren. Dit is alleen nooit gebeurd. "Mijn vader was een KNIL-militair (Koninklijk Nederlands-Indisch Leger) en hij heeft altijd een ingepakte koffer in huis gehad voor de terugreis", vertelt Marjet. Voor haar vader komen deze excuses te laat. Hij overleed elf jaar geleden.
De minister-president maakte excuses voorafgaand aan de onthulling van het nationale monument op de Lloydkade in Rotterdam, ter ere van de eerste generatie Molukkers. Het monument staat op een historische plek in Rotterdam. Hier arriveerde in 1951 het eerste schip met voornamelijk Molukkers. Uiteindelijk arriveerden ruim 12.500 migranten uit de eilandengroep De Molukken aan wal.
"Eindelijk wordt er niet langer gezwegen over het leed dat ons is aangedaan."
De Molukkers zijn hier onrechtvaardig behandeld, zei Jetten. "Excuses voor het harteloze en eerloze ontslag als militair meteen bij aankomst in ons land. Excuses voor de gebrekkige opvang en huisvesting. Excuses voor niet gezien en in de steek gelaten worden. Voor het onvervulde verlangen naar thuis. Voor het verdriet en de pijn in zoveel Molukse gezinnen. Daarvoor bied ik vandaag namens de Nederlandse regering excuses aan", zei Jetten in een geëmotioneerde zaal vol mensen uit de Molukse gemeenschap.
"Natuurlijk is de erkenning fijn en mooi", reageert de Tilburgse Marjet. "Eindelijk worden we gezien, gewaardeerd en gerespecteerd. Over het leed wat ons is aangedaan is zo lang gezwegen en daardoor is het decennia en verschillende generaties blijven schuren."
"Tot die dag keek ik altijd met afstand naar onze geschiedenis, toen voelde ik hem en dat deed pijn."
Die pijn voelde Marjet pas onlangs echt, toen in april In Vught een monument werd onthuld ter ere van de Molukse vrijheidsstrijder en president in ballingschap Chris Soumokil. "Toen zag ik al die mensen bij elkaar die op mij leken, die dezelfde zwaarte voelden, die ook die pijn herkenden. Ik moest eerder weggaan omdat het me te veel emotioneerde. Tot die dag keek ik met afstand, met mijn verstand naar onze geschiedenis. Nu kwam die binnen en dat deed pijn."
Net als Marjet reageren meer Molukkers ingetogen blij. "Dit is een eerste stap", legt Marjet uit. "Nu moeten er nog meer stappen volgen om te laten zien dat dit niet opnieuw een loze kreet is naar ons."
"Het lichaam van vrijheidsstrijder Soumokil moet gevonden worden en naar Nederland gebracht."
Marjet heeft al twee vervolgstappen in gedachten. "Allereerst moet het lichaam van vrijheidsstrijder Soumokil, naar Nederland komen zodat zijn weduwe van 92 dit nog mee kan maken." Zijn lichaam is tot op de dag van vandaag zoek. Hij werd op 12 april 1966 geëxecuteerd door een vuurpeloton op het Indonesische eiland Obi, waarna de overheid de begraafplaats nooit heeft vrijgegeven.
Ook John Wattilete, president van de niet-erkende Republiek der Zuid-Molukken (RMS), heeft zondag in Rotterdam opgeroepen tot de teruggave van het lichaam ."Nonja Soumokil, de weduwe van Christiaan Soumokil, de tweede president van de RMS, is 92 jaar oud. Zij wacht al 61 jaar op de teruggave van de stoffelijke resten van haar echtgenoot. Haar verlangen is puur humanitair en gelet op haar leeftijd is deze situatie zeer urgent", zei Wattilete.
Een tweede stap zou volgens Marjet zijn dat alle weduwen van KNIL-militairen alsnog een pensioen krijgen voor het werk wat hun mannen destijds voor Nederland hebben gedaan.
Premier Jetten snapt de bedenkingen vanuit de Molukse gemeenschap en zei in Rotterdam het volgende: "De excuses krijgen pas betekenis door de daden die erop volgen". Hij wil eerst goed onderzoek laten doen voordat wordt besloten over die vervolgacties en de Molukse gemeenschap daar ook bij betrekken.
