Ko van de Ketterij wordt 80: 'Ik ben wereldberoemd in Bergen op Zoom' in Bergen op zoom

Hij is een van die mensen die je maar één keer hoeft te ontmoeten om hem nooit meer te vergeten. Alleen zijn naam spreekt al tot de verbeelding: Ko van de Ketterij. "Ja, dat is mijn echte naam", zegt hij lachend. Volgende maand blaast de zelfbenoemde volksdichter tachtig kaarsjes uit. Al die jaren is hij een vertrouwd gezicht in Bergen op Zoom.

Wanneer de Bergenaar komt aanrijden op zijn met plastic bloemen versierde fiets, wijst hij naar het leegstaande 'Ketrientje', het voormalige verzorgingshuis tegenover zijn huis. Op de zijgevel staan in grote witte letters de woorden 'Make love, not war'. "Wie denk je dat dat erop heeft gezet", vraagt hij met een veelbetekenende grijns. Het antwoord laat hij in het midden. In Bergen op Zoom kennen ze hem inmiddels goed genoeg.

Een officiële benoeming tot stadsdichter heeft Ko nooit gehad. Toch zien veel Bergenaren hem al jaren als de poëet van de stad. Gebeurt er iets in de wereld of dichter bij huis, dan begint het bij Ko te kriebelen. Met een pen en een schrijfblok zet hij zijn gedachten op rijm. "De clou zit altijd in de laatste strofe, zodat het beter blijft hangen", vertelt Ko.

In de loop der jaren schreef Ko duizenden gedichten over alles wat hem bezighield. Van de moord op de Amerikaanse president John F. Kennedy en de aanslag op de Twin Towers tot corona en de recente uitschakeling van het Nederlands elftal op het WK.

Ook lokale politiek en gebeurtenissen uit zijn stad zijn vaste inspiratiebronnen. "Sinds de jaren zestig heb ik zestien ordnermappen volgeschreven. Inmiddels begint de kastplank door te zakken."

Zijn nieuwste rijmen hangt Ko achter het raam van zijn huis aan de Minderbroederstraat. Voorbijgangers blijven regelmatig staan om ze te lezen. "Ze maken weleens een opmerking dat ik de juiste snaar heb weten te raken. Anderen maken snel een foto, zodat ze het gedicht thuis rustig kunnen lezen. Ik vind het mooi om te zien dat ik mensen op verschillende manieren aan het nadenken kan zetten."

"Kijk, hier hangt er eentje over de aanvallen van Amerika op Iran", zegt Ko. Hij loopt naar buiten om de tekst te kunnen lezen. "…Hoe dit nu allemaal zal gaan aflopen? Men blijft elkaar slopen, maar dat er ooit een vrije democratie in Iran komt, is te hopen!"

Op zijn vertrouwde praatstoel vertelt Ko hoe hij al sinds zijn dertiende gedichten schrijft. Over hoe hij zichzelf alles heeft aangeleerd. En over zijn pseudoniem Bragi, de Germaanse god van de dichtkunst, waarmee hij zijn gedichten naast zijn eigen naam ondertekent. 

'Door het oog van de naald', Ko overleefde hartaanval
Jarenlang was Ko een bekend gezicht in het Bergse uitgaansleven. Tot die ene avond in 2013, toen het noodlot toesloeg. Hij kreeg in een kroeg een hartaanval en moest vechten voor zijn leven.

Dankzij een gast en de portier, die direct begonnen met reanimeren, kreeg hij een tweede kans. "Dat is mijn redding geweest. Zestig jaar heb ik genoten van het uitgaan, maar nu is het voorbij. Ik mis het niet, het is goed zo."

In de keuken koestert Ko herinneringen aan zijn roerige liefdesleven. Tussen uitgeknipte tijdschriftfoto’s van schaarsgeklede vrouwen hangen enkele dierbare gedichten uit zijn jonge jaren.

Ko draagt er spontaan eentje voor met de titel Vakantieliefde: "… Ze smolten ineen tezamen, hielden vurig van elkaar. Ze fluisterden elkanders namen, ze waren een vakantieliefdespaar. Zoiets gebeurt nog echt, een korte liefde tijdelijk, even aan elkaar gehecht, maar ook voorbij, onvermijdelijk."

Na de laatste zin blijft Ko nog secondenlang naar het handgeschreven gedicht op de muur kijken. "Tsja, dat heeft toch nog enkele maanden geduurd. Het was ergens in de jaren tachtig met een Duits meisje, echt geweldig. Daarna nooit meer iets van haar gehoord. Zo gaat dat."

Ko viert zijn verjaardag groots maar bescheiden
Of hij zijn tachtigste verjaardag groots gaat vieren, weet Ko nog niet. "Ik denk wel dat ik een soort receptie geef zodat mensen mij kunnen feliciteren. Ik ben tenslotte wereldberoemd in Bergen op Zoom, hahaha."