Een gevonden lichaam op de foto zetten: wat bezielt iemand?
Foto’s maken van een gevonden dode in een park of veel te dicht bij de plek komen waar een lichaam is gevonden. De politie was dit weekend om deze redenen woedend op omstanders in Den Bosch. Wat bezielt iemand om zulke ellende te willen vastleggen? We vragen het psycholoog Najla Edriouch uit Den Bosch en mediapsycholoog Mischa Coster.
“Het is bizar”, vindt Edriouch. Het opvallendste was de man die het gevonden lichaam in het Prins Hendrikpark in Den Bosch fotografeerde. Toen agenten hem daarop aanspraken, zei de man dat hij foto's mag maken 'omdat hij in openbaar gebied is'. Daarna liep hij volgens de wijkagent weg.
Bewijsdrang
De man zou de beelden volgens de politie met mensen in zijn omgeving hebben gedeeld. “Het is een soort bewijs: ik heb het meegemaakt. Een lijk zien, kan ongeloofwaardig klinken”, zo probeert Edriouch te verklaren. Mediapsycholoog Coster: “Het geeft ook een vorm van status.” Beide psychologen benadrukken het gedrag te willen verklaren en niet goed te willen te praten.
Onze hersenen werken volgens hen anders in extreme situaties. Edriouch: “Als je onder heel hoge spanning staat, dan werkt het voorste gedeelte van je hersenen niet meer zo goed.” Bezinning komt dan soms ook pas later.
“De 'fotograaf' staat in een koude, nieuwsgierige toestand. Nabestaanden en een agent staan in een emotionele toestand. Die onderschatten elkaars situatie”, verklaart Coster. “De politie zal onderschatten hoe weinig het die man interesseert. Hij heeft anders dan de agent nog totaal geen binding met het slachtoffer.”
Afzetting
Het is overigens niet duidelijk hoe de gevonden overleden persoon om het leven is gekomen. De wijkagent benadrukt de plek van de vondst ruim te hebben afgezet. “Een afzetting kan ook aantrekkingskracht creëren”, weet de mediapsycholoog. “Als mensen iets afwijkends zien, dan trekt dat aandacht.”
En er speelt nog iets mee volgens hem: wij kunnen als mens niet tegen verhalen die niet af zijn. “Je hebt behoefte om heel het verhaal te weten. Daarom werken cliffhangers in films ook zo goed.”
Edriouch vult aan: “Het is ramptoerisme, wat je ook bij ongelukken ziet. Grenzen worden online steeds meer opgezocht over wat mensen wel en niet normaal vinden om te delen. Mensen zijn ook gewend om hun telefoon snel te pakken bij iets uitzonderlijks.” Het is niet bekend of de man de beelden ook breed online gedeeld heeft.
Kijken wint van de agent
Ook al vertelt een agent dat je weg moet, de drang om te kijken wint volgens de deskundigen. Coster: “De observatie van het zien is sterker, dan de boodschap dat je dit niet moet doen. Dat blijkt uit onderzoeken. En dus is normeren heel moeilijk voor de politie.”
"Toch is dit wel echt een uitzondering”, denkt Edriouch. “Dat er ophef over ontstaat laat zien dat het sociaal niet geaccepteerd is.”
