Brandweer Brabant helpt in Limburg, maar niet ten koste van alles
De hulp van Brabantse brandweereenheden bij het bestrijden van de grote natuurbrand in Limburg gaat niet ten koste van de brandveiligheid in onze eigen provincie. Dat zeggen brandweerwoordvoerders van de veiligheidsregio's Midden- en West-Brabant en Zuidoost-Brabant. Toch uit burgemeester Jack Mikkers van Den Bosch namens de Veiligheidsraad zijn zorgen: "De grens van de capaciteit is bereikt."
"We zien met zo'n grote brand als nu in Limburg en het risico in de andere regio's dat de grens van de capaciteit is bereikt", zegt Mikkers namens de 25 veiligheidsregio's in Nederland. "Dan hebben we het over mensen, over brandweerauto's en de spullen die we nodig hebben."
Voorlopig geen probleem
Voor nu staan alle seinen nog op groen. "We zetten geen mensen in om te helpen als dat logistiek niet kan", zegt Wilbert Kleijer van de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Zijn collega Ton Driessen uit Zuidoost-Brabant heeft eenzelfde geruststellende boodschap.
Lopend door de natuur spreken beide brandweermannen over 'een kruitvat' en 'brandstof' dat overal op de grond ligt: droge bladeren, brandbare takken en uitgedroogd ogende struiken. Eén vlammetje of een stukje glas en de natuur staat in lichterlaaie.
Driessen vertelt dat het bos in Limburg waar nu de grote natuurbrand woedt een tandje brandbaarder is dan de meeste natuurgebieden in zijn regio. "Daar gaat het om naaldbomen en wij hebben vooral loofbossen. Die naaldbomen zijn kwetsbaarder voor brand omdat er hars en olie in zit en de naalden droog zijn."
Hittestress bedreigt ook loofbomen
"Onze loofbomen hebben nog veel groen blad aan de takken en dat is gunstig", vervolgt Driessen. "Dat groen werkt als natuurlijke rem op het verspreiden van vuur. Wel merk je dat ook deze bomen last beginnen te krijgen van hittestress. Ze laten dan hun blad vallen, dat verdroogt en werkt vervolgens als brandversneller."
Driessen zegt dat zijn regio nog niet in de hoogste gevarenzone zit. "Wij zitten nu in categorie hoog, maar het kan nog naar zeer hoog." Dat hoogste stadium heeft de regio Midden- en West-Brabant inmiddels wel bereikt.
"Praktisch betekent dat we met nog meer voertuigen en materieel uitrukken dan bij lagere gevarenzones. In mijn regio zijn dat dan vier bluswagens, meerdere volgwagens en verkenningswagens, extra logistieke voertuigen en meer officieren van dienst", legt Kleijer uit.
Zorgen om capaciteit brandweer
"In bosrijke gebieden heb je andere soorten auto's nodig dan in een binnenstad van een gemiddelde stad in Nederland", aldus Mikkers. "Je hebt veel meer terreinauto-achtige auto's nodig. Die zijn niet overal beschikbaar."
In alle regio's wordt ieder uur het weer in de gaten gehouden: gekeken wordt naar luchtvochtigheid, wind en temperatuur. "Een hoge luchtvochtigheid, waardoor je snel gaat zweten, dempt een brand", vertelt Driessen, die in Venray heeft geholpen bij de bestrijding van de natuurbrand.
Weer bepaalt verloop van de brand
"Dat zag ik in Limburg gebeuren toen er onweer werd verwacht. Die regen kwam niet, maar de vochtigheid steeg wel en de brand werd beheersbaarder. Helaas ging het door het onweer ook meer waaien, en dat werkt juist averechts. Dat geeft het vuur zuurstof, waardoor het juist oplaait."
Over het signaleren van natuurbranden hebben de twee brandweermannen een tegenstrijdig advies. Driessen roept juist op de verkoeling in de bossen op te zoeken: hoe meer mensen, hoe groter de kans dat een brand wordt ontdekt. Kleijer heeft juist een voorkeur voor rustige bossen. "De mens veroorzaakt de meeste branden. Mensen kunnen een barbecue houden, een peuk weggooien of glas en blik laten liggen. Dit zijn allemaal brandrisico's, dus wat mij betreft mag het lekker rustig blijven in de bossen."
Cijfers laten wisselend beeld zien
Of er de laatste jaren meer bosbranden zijn, vinden de mannen moeilijk te zeggen. Rondom Eindhoven waren tot nu toe 109 natuurbranden geteld, tegen 141 in dezelfde periode vorig jaar. In de jaren daarvoor lag dat aantal een stuk lager: 9 in 2024 en 54 in 2023.
"In het begin van het voorjaar waren er relatief veel branden en soms ook behoorlijk grote", zegt Kleijer. "Omdat ik daarbij heb geholpen, staat dat nog helder op mijn netvlies."
Voor het eerst sinds de jaren vijftig was er bijstand van Europese brandweerkorpsen. "Ik heb het er vaker met collega's over gehad dat ik me niet kan herinneren eerder zulke heftige branden te hebben meegemaakt. Het gevoel zegt dus ja, maar op dit moment is het rustig in het westen van Brabant, en dat hoop ik nog lang zo te houden."
