Opnieuw zes gemeentes onder toezicht door te weinig asielopvang
Opnieuw wijst asielminister Bart van den Brink nieuwe gemeenten aan die onder toezicht komen te staan omdat ze te weinig asielzoekers opvangen. Eerder kwamen landelijk al 42 gemeenten onder actief toezicht te staan. Maandag komen daar nog eens 21 bij. In Brabant gaat het om Altena, Bernheze, Bladel, Heusden, Sint-Michielsgestel en Steenbergen.
De zes gemeenten moeten op het ministerie komen uitleggen hoe ze alsnog aan de Spreidingswet gaan voldoen. Lukt dat niet, dan kan het Rijk uiteindelijk ingrijpen en buiten de gemeente om beslissen waar een asielopvang komt.
In totaal worden maandag 21 gemeenten aan de lijst toegevoegd, onder andere Enkhuizen, Heerenveen, Heumen en Weert. Eerder kwamen al 42 andere gemeenten onder actief toezicht te staan. Daar zitten de Brabantse gemeenten Gemert-Bakel, Valkenswaard, Vught, Boekel en Halderberge tussen. Naar verwachting volgen nog meer Brabantse gemeenten.
Gemeente passeren
Volgens de Spreidingswet moeten gemeenten zorgen voor een vastgesteld aantal opvangplekken voor asielzoekers. Als een gemeente ook tijdens het actieve toezicht niet genoeg doet om die plekken te regelen, kan het Rijk uiteindelijk de taak overnemen.
Dat heet een indeplaatsstelling. Het Rijk kan dan op kosten van de gemeente maatregelen nemen om alsnog aan de wettelijke verplichting te voldoen.
Het is de zwaarste maatregel die CDA-minister Van den Brink kan inzetten. Sinds de invoering van de Spreidingswet in 2024 is het nog niet zover gekomen. Toch lijkt ingrijpen in Brabant moeilijk te voorkomen, concludeerde Omroep Brabant eerder in een analyse.
Nog duizenden plekken nodig
Veel Brabantse gemeenten stellen namelijk zulke strenge voorwaarden aan asielopvang dat het lastig wordt om hun wettelijke opgave te halen. Zo willen gemeenten bijvoorbeeld vooral kleine of tijdelijke opvanglocaties, terwijl voor de Spreidingswet juist plekken nodig zijn die langere tijd beschikbaar blijven.
Brabantse gemeenten moeten samen zorgen voor ruim 13.000 opvangplekken die vanaf 1 juli 2027 tot en met eind 2028 beschikbaar zijn. Begin september stond de teller op iets meer dan 6000 gerealiseerde plekken.
Het aantal opvangplekken moet dus nog ruim verdubbelen.
Overleggen tussen gemeenten
De Brabantse gemeenten overleggen momenteel in tien regio's over hoe de opvang van asielzoekers, maar ook van Oekraïners en statushouders, wordt verdeeld. Statushouders zijn asielzoekers die de asielprocedure hebben doorlopen en een verblijfsvergunning hebben gekregen.
Als gemeenten er in deze gesprekken niet uitkomen en niet genoeg doen om aan hun wettelijke taak te voldoen, kan het ministerie hen naar Den Haag roepen om daar uitleg over te geven. Uiteindelijk kan het ministerie buiten de gemeente om een opvanglocatie aanwijzen.
