Kees wilde zijn eeuwenoude dorskast bijna opstoken, maar nu draait hij weer
Vijf jaar lang zocht Kees Rovers uit Nuenen naar een plek voor zijn dorskast van ruim honderd jaar oud. Hij kon nergens terecht en stond op het punt de machine maar op te stoken. Zover kwam het gelukkig niet. Zondag draaide het oude gevaarte weer in het Boerenbondsmuseum in Gemert. En Kees mocht het zelf ook eens proberen.
Een enorme herrie komt uit de houten machine. Kees Rovers staat er tevreden bij te kijken. Bijna vijf jaar geleden kocht hij de dorskast voor driehonderd euro op Marktplaats. Maar nu ziet hij voor het eerst hoe zijn bijzondere aanwinst echt werkt. "Ik ben dik tevreden", zegt hij. "Ik ben blij dat hij hier terechtgekomen is."
Toch scheelde het weinig of de dorskast was er helemaal niet meer geweest. Jarenlang stond de machine opgeslagen in Nuenen. Toen hij daar weg moest, kon Kees nergens anders terecht. "Ik kon zomaar geen nieuwe opslag vinden. De gemeente had ook geen interesse. Dan zit er niks anders op dan maar opstoken", vertelt hij.
Gelukkig kwam er op het laatste moment hulp. Hein Donkers nam de dorskast over en zette hem bij zichzelf neer. Uiteindelijk kwam het Boerenbondsmuseum in Gemert in beeld.
De komst van de dorsmachine begin 1900 betekende voor de boeren in Brabant een stukje mechanisatie. De graankorrel hoefde niet meer met de hand gescheiden te worden van de stengel. De machine scheidde voortaan 'het kaf van het koren'. Hierdoor kon de productie omhoog en dus meer geld verdiend worden.
Kees probeert de machine
Voor Kees is de machine veel meer dan een oud stuk hout en ijzer. Hij wil laten zien hoe Brabant zich in ruim honderd jaar ontwikkelde van een arme landbouwstreek tot een welvarende regio. "Het is niet zozeer een passie, het is meer een missie", legt hij uit. "Ik wil aan de kinderen en kleinkinderen uitleggen hoe het leven er vroeger uitzag."
Zelf heeft hij helemaal geen landbouwachtergrond. Sterker nog: hij heeft de dorskast nog nooit in werking gezien. Als hij de kans krijgt om hem zelf te proberen, twijfelt hij even. "Ik weet niet of dat wel verantwoord is", lacht hij.
Maar dan mag hij toch een bos graan invoeren. "Mag ik er een in doen?" Dat mag van de vrijwilligers van het museum. Even later volgt er nog een. "Nou, ik geef er nog maar één." Maar dan gaat het toch een beetje mis. De bos moet wel omgedraaid worden en dat doet Kees niet. De vrijwilligers nemen het maar weer van hem over.
Zo kram de dorsmachine van Kees ooit in een garage terecht:
Dorsmachine ooit in Nuenen gemaakt
Ook Toon de Rooij staat vol belangstelling toe te kijken. Zijn familie bouwde vroeger dit soort machines in Nuenen. Als jongetje van zeven zag hij ze in de werkplaats staan. "Ze stonden heel netjes op een rij. Mijn vader en mijn ooms waren daar verantwoordelijk voor", herinnert hij zich. "We mochten er als kinderen niet te dichtbij komen, maar wel kijken."
Nu ziet hij zo'n machine weer draaien. "Als ik dan mijn eigen naam erop zie, voel ik me toch heel voldaan."
Ook Jan van den Dijk van het Boerenbondsmuseum is blij. Het museum had al een vergelijkbare machine, maar die was kapot. "We willen laten zien hoe dat vroeger werkte", vertelt hij. "En als het dan ook nog uit de streek komt, is dat mooi."
Kees blijft zoeken
Voor Kees is daarmee een lange zoektocht voorbij. Al betekent dat niet dat hij stopt met zoeken naar historische voorwerpen. "Ik ben eigenlijk permanent op zoek", vertelt hij. Thuis heeft hij zelfs een klein museumpje met spullen die laten zien hoe Brabanders vroeger leefden.
En hij heeft alweer iets bijzonders op zijn verlanglijstje staan: een oude apothekerspot met het opschrift 'cochlear'. Zo'n pot is volgens Kees te zien op een stilleven dat Vincent van Gogh in Nuenen schilderde. Hij vertelt dat het middel vroeger tegen scheurbuik werd gebruikt.
Daar speurt hij al jaren naar. "Een apothekerspot met het opschrift Kochnier", herhaalt hij nog maar eens. Mocht iemand zo'n pot hebben staan, dan hoort Kees dat graag.
