Vreemde gebruiken en nieuwe tradities: elf manieren om 11-11 te vieren
De Elfde van de Elfde is een mix van oude volksgebruiken, middeleeuwse symboliek en verrassend jonge tradities waarvan een aantal zelfs pas in 2023 of nóg later vorm heeft gekregen.
De Elfde van de Elfde is in Brabant de traditionele aftrap van het carnavalsseizoen. Op veel plaatsen wordt de nieuwe prins, prinses of een prinsenpaar bekendgemaakt. Elk carnavalsdorp heeft zijn eigen geschiedenis en verhaal en met zo veel historie ontstaan ook heel veel verschillende tradities. We zetten er elf (hoe kan het ook anders) voor je op een rijtje.
11 opvallende tradities door heel Brabant
De ene traditie is wat bekender dan de andere, en is ook weer ouder dan andere tradities. De bekendste is waarschijnlijk de grote opening van het carnavalsseizoen op de Parade in Oeteldonk (Den Bosch). Confettikanonnen, de klokken van de Sint Janskathedraal luiden én alle aanwezigen zingen het Oeteldonks volkslied.
Wat niet veel mensen weten: dit doen de Oeteldonkers pas sinds 2010. De eerste editie trok ongeveer duizend bezoekers. In de jaren daarna groeide het uit tot een feest met wel honderdduizenden bezoekers in de binnenstad.
11 november: ‘gelukkig nieuw jaar!’
In Kruikenstad (Tilburg) begint het feest al wanneer de klok van 10 op 11 november middernacht slaat. Carnavalsvereniging Ut Bekaant organiseert dan een aftelfeest om het nieuwe carnavalsjaar in te luiden, een soort tweede oud en nieuw dus. De opbrengst van de kaartjes gaat naar de bouwhal.
Dansen rond... een geit?
Krabbegat (Bergen op Zoom) pakt de Elfde van de Elfde serieuzer aan. Op de avond van 11 november verzamelen Bergenaren zich bij het beeld van de Geit van Mie d'n Os op het Bleekveldje. Om elf over elf wordt er in een kring rond de geit gedanst. De deelnemers komen niet alleen om feest te vieren. Het ritueel is ook een belofte aan het plaatselijke symbool en een manier om het eigen Bergse karakter te bewaren.
Hier lees je meer over hoe ze 11-11 vieren in Bergen op Zoom.
Sint maarten in Halsteren
Waar de hele provincie de Elfde van de Elfde viert, viert de rest van het land Sint-Maarten. Omdat hij in het voormalige gemeentewapen van Altere (Halsteren) staat, kunnen ze niet om hem heen. Daarom vieren de Spinolen, zoals de inwoners met carnaval heten, altijd beide feestdagen op 11 november. Stichting Alterse Carnaval houdt een lampionnenoptocht voor kinderen én ze vieren daarna de start van het carnavalsseizoen.
Carnavalsquiz in Eindhoven
In Lampegat (Eindhoven) moeten eerst de hersenen gekraakt worden, voor het feest kan beginnen. De Elfde van de Elfde begint daar met De Grote Lampegatse Pubquiz in het Muziekgebouw. Daarna, Om elf over drie, wordt 11-11 in Lampegat officieel geopend in het centrum van de stad.
Vogeltje wat zing je vroeg…
In Tullepetaonestad (Roosendaal) beginnen feestvierders met een ontbijtje in de kroeg om elf over elf in de ochtend. Om 19.33 uur verzamelen ze zich op de markt om de mascotte wakker te zingen voor het nieuwe seizoen. De Tullepetaon, het carnavaleske boegbeeld van de stad, moet immers weer tot leven komen voor een nieuw seizoen.
Trouwende mutsen?
In ‘t Vosse-ol (Nieuw-Vossemeer) staat de 11-11-viering in het teken van de boerenbruiloft van twee theemutsen, die elk jaar worden benoemd voor dat carnavalsseizoen en rond de elfde met elkaar trouwen. Alle Vossen en Vossinnen zijn welkom in ‘t Wagenhuis om getuige te zijn van de ‘plechtigheid’. Na het carnavalsjawoord barst er een heuse foute party los.
Polonaise op een boot
In Meekrapdurp (Stampersgat) verdween na corona het laatste café uit het dorp. De carnavalsvereniging De Meekrap zat daardoor met een probleem: waar vier je de Elfde van de Elfde als je geen kroeg meer hebt?
Voor een paar uurtjes feesten het dorpshuis ombouwen, dat ging niet lukken voor 11 november. Vrijwilligers huurden daarom een partyboot om de Elfde van de Elfde te kunnen vieren. Het carnavalsfeest zelf vieren de Meekrappers in wel gewoon weer in het dorpshuis.
Gatsganze dag
In Ganzegat (Aarle-Rixtel) wordt op 11 november om precies elf over elf 's avonds de Ganzegatse gans onthuld. Dat gebeurt met behulp van een ouderwetse, opdraaibare wekker. Er wordt een slachtlied gezongen, een klompendans gedanst en aanwezigen krijgen roggebrood met zult. Het ritueel bestond al vóór de jaren 70, verdween vervolgens een tijd en werd in 2001 nieuw leven ingeblazen door folkloregroep Dikke Mik.
Elk jaar weer nieuwe tradities, zoals Worstemikken
Dit is slechts een greep uit de vele tradities in grote steden en kleinere dorpen die onze provincie rijk is, de prinsonthullingen nog daargelaten. En elk jaar komen er weer nieuwe mooie tradities bij.
Zo wordt in Knoerissenrijk (Uden) sinds 2025 pas de Elfde van de Elfde gevierd. Vijf oud-prinsen vonden dat het tijd werd voor een groots 11-11-feest op de Markt in hun dorp. "Wat in Den Bosch en Limburg kan, dat kunnen wij hier ook", zegt initiatiefnemer Walter van Uden (ja echt). Dit jaar, in 2026, sluit ook Schaijk (Moesland) zich aan bij de steeds groter wordende lijst met dorpen en steden dat een feestje bouwt op 11 november.
In Oss, waar ze de start van carnaval al langer inluiden, komen er ook nog tradities bij, zoals het Worstenmikken.
Benieuwd wat er bij jou in de buurt te doen is tijdens de Elfde van de Elfde? Je vindt het in onderstaand kaartje.