Ontdek

Hitlergroet en neonazi-knokpartijen in Oeffelt: hoe strafbaar is dat?

• Aangepast

Afgelopen week werd duidelijk dat Oeffelt in het geheim het toneel was van een internationaal neonazistisch vechtfestijn. Op het erf van tandarts Bas E. gingen mannen tot bloedens toe met elkaar op de vuist, terwijl meermaals de Hitlergroet werd gebracht. De politie en het Openbaar Ministerie bekijken de beelden. Maar hoe schokkend ze ook zijn: hoe strafbaar is wat daar gebeurde eigenlijk?

Profielfoto van Cas Bergs
Geschreven door

In de documentaire van Zembla is te zien hoe neonazi's in een tent op het erf van de tandarts hard met elkaar op de vuist gaan. Er wordt gejuicht, mannen slaan elkaar knock-out en meermaals gaat de arm omhoog voor de Hitlergroet. Vanuit verschillende Europese landen trokken deelnemers naar Oeffelt om er te vechten.

Ook lopen verschillende vechters rond met tatoeages die duidelijk verwijzen naar het nazisme of de SS. De politie en het OM lieten na de uitzending weten de beelden te bekijken om te beoordelen of er strafbare feiten zijn gepleegd.

Hitlergroet niet strafbaar?
Toch betekent een Hitlergroet in Nederland niet automatisch dat iemand strafbaar is. "Dat komt door een gekke maas in de wet", zegt hoogleraar straf- en strafprocesrecht Marloes van Noorloos tegen Nieuwsuur. Hoewel geschreven uitlatingen, afbeeldingen en het roepen van 'Sieg Heil' wél strafbaar kunnen zijn, geldt dat volgens haar niet automatisch voor het gebaar zelf.

Neonazistische uitspraken kunnen volgens Van Noorloos wel leiden tot een veroordeling voor bijvoorbeeld groepsbelediging of het aanzetten tot haat. Daarbij geldt één belangrijke voorwaarde. "De uitlatingen zijn pas strafbaar als ze in het openbaar worden gedaan."

En juist daar kan voor het OM de juridische hoofdpijn beginnen. De bijeenkomst in Oeffelt vond grotendeels achter gesloten deuren plaats. "Ik denk daarom dat het OM zijn best zal moeten doen om dit te kunnen veroordelen, maar het is niet ondenkbaar."

Hakenkruis op de huid
Ook een tatoeage met een hakenkruis of ander nazisymbool is op zichzelf niet verboden. Het openlijk tonen ervan kan onder omstandigheden wél strafbaar zijn.

"Maar pas op het moment dat dat in het openbaar gebeurt", gaat Van Noorloos verder. "Anders dan Duitsland heeft Nederland geen algemeen verbod op nazisymbolen. Zo'n symbool is bij ons pas strafbaar als je het in het openbaar toont aan een betrekkelijk willekeurig publiek."

Het komt er dus op neer dat niet alleen telt wát iemand zegt, roept of laat zien, maar ook waar en tegenover wie dat gebeurt.

FVD grijpt in
De documentaire had ondertussen ook politieke gevolgen. Forum voor Democratie heeft inmiddels zes leden geroyeerd die in de uitzending te zien waren bij neonazistische bijeenkomsten.

Een van hen is voormalig FVD-fractievoorzitter in Den Bosch Ramon van Asch. Hij was met een baby op zijn arm aanwezig bij het vechtevenement in Oeffelt. Van Asch zegt zelf dat hij vooraf niet wist waar hij terecht zou komen en vrijwel meteen weer vertrok.

Boeken verbranden
Ook de 20-jarige Luc Kluytmans uit Sint-Oedenrode werd door FVD op non-actief gezet. Volgens Zembla deed hij zelf mee aan een neonazistisch kooigevecht in Groningen. Kluytmans was actief binnen de jongerentak JFVD en is volgens het onderzoeksprogramma ook lid van neonazigroep Wolvenrad.

Kluytmans duikt daarnaast op bij een Hitlerherdenking in de bossen van Luxemburg. Daar werd de verjaardag van Adolf Hitler herdacht en werden boeken van Joodse schrijvers verbrand. Historicus Robin te Slaa noemt het tegenover Nieuwsuur "heel uitzonderlijk dat er een verbinding is met een grote Nederlandse politieke partij".

Lees ook

App ons! 👋

Heb je een foutje gezien of heb je een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.

Download de app en draag het gevoel van hier altijd bij je!