Brabantse Wal krijgt eigen 'mini-museum' over oorlog en bevrijding

BERGEN OP ZOOM - Bergen op Zoom krijgt een informatiecentrum over de bevrijding van de Brabantse Wal. Het komt tussen de twee oorlogsbegraafplaatsen in, net buiten de stad. In het westen van Brabant is er nu nog bijna niks voor 'battlefield tourists' en dat terwijl er volgens de initiatiefnemers steeds meer bezoekers komen uit de hele wereld.
In het overdekte en gratis toegankelijke centrum wordt straks met beeld en geluid uitgelegd hoe de geallieerde opmars verliep in 1944 en 1945 en wat er in West-Brabant precies gebeurde, zoals bij de Slag om Woensdrecht. Het infocentrum kost naar schatting ruim 1 miljoen euro. De financiering wordt de komende tijd uitgewerkt. Een deel moet komen uit fondsen, inzamelingen en uit het bedrijfsleven, ook uit het buitenland.

Margraten en Holten
In aanloop naar 75 jaar bevrijding in 2019 komt er eerst een tijdelijk gebouw. Een jaar jaar volgt een permanente oplossing. De initiatiefnemers hebben als voorbeeld het bezoekerscentrum van de Amerikaanse oorlogsbegraafplaats in Margraten en het Canadese centrum in Holten, waar jaarlijks dertigduizend bezoekers komen.

Volgens voorzitter Frans de Vos van Stichting Bevrijding Brabantse Wal is dit centrum hard nodig. "Bezoekers zeggen vaak bij de aanblik van de twee erevelden: wauw! Maar wat is de betekenis van al die graven? Ze komen dan niet verder dan een plaquette die er hangt". De Vos merkt dat bezoekers roepen om meer informatie maar dat er amper wat is te vinden. "Er kwam hier in het voorjaar een groep van 750 scholieren uit Canada. Dat hoorden we pas achteraf."

Al wel tours en routes
Sinds kort zijn er al wel battlefieldtours. Bovendien is er de Liberation Route. Maar er is meer nodig, is een steeds sterker wordende boodschap vanuit de gemeenten in de regio en de provincie. Ook de regeringen van Canada en Nederland hebben een paar jaar geleden afspraken gemaakt over dat herdenken belangrijk blijft.

"We willen ook nadrukkelijk scholen bij dit project betrekken: een link tussen jongeren en actualiteit, daar zoeken we naar", zegt de Vos. De nieuwe generatie kan de boodschap overdragen op toekomstige generaties is het idee.

Er is ook samenwerking op gang gekomen met Holten en Groesbeek met de titel 'Faces to Graves'. De bedoeling is om een database op te zetten waarin alle gesneuvelden een gezicht krijgen en een verhaal over hun soms korte leven.

Grootste van Brabant
Volgende week zijn de eerste besprekingen met de Britse beheerder van de oorlogsbegraafplaatsen, de CWGC. Vanuit het Belgische Ieper onderhouden ze de twee oorlogsbegraafplaatsen langs de Ruytershoveweg. Nergens in Nederland liggen er twee van zulke begraafplaatsen naast elkaar.

Het zijn de twee grootste oorlogsbegraafplaatsen van Brabant. Er liggen in totaal bijna 2500 geallieerden, vooral Canadezen en Engelsen. Maar ook Zuid-Afrikanen, Nieuw-Zeelanders, Polen, Tsjecho-Slowaken, Belgen, een paar Amerikanen en een Nederlander. De Britse begraafplaats is oorspronkelijk al tijdens de oorlog door de Duitsers aangelegd voor geallieerde vliegtuigbemanningen en later ook Duitsers.

De leeftijden van de militairen lopen uiteen van 17 jaar tot 61. Er liggen ook zeelieden die in de Zeeuwse wateren stierven, bijvoorbeeld bij de amfibische landing op Walcheren tijdens de Slag om de Schelde.