Van coma tot overlijden: verslavingszorg ziet grote risico's in fentanyl

11 februari om 21:00
De plastic zak waarin fentanyl zat. (Foto: Openbaar Ministerie)
De plastic zak waarin fentanyl zat. (Foto: Openbaar Ministerie)
Een grote kans op een overdosis, plotseling in coma raken of zelfs overlijden. De in Eindhoven gevonden fentanyl, ruim een kilo in poedervorm, brengt veel gevaren met zich mee, zegt Katinka Damen van verslavingszorginstelling Novadic-Kentron. “Omdat het in poeder is, is het niet te doseren. Daarom is het heel risicovol.”
Profielfoto van Christel van der Meer
Geschreven door
Christel van der Meer

Begin deze maand vond de politie een zak met fentanyl-poeder in de schuur van een Eindhovenaar. Gedacht werd aan cocaïne. Later bleek het te gaan om de zeer sterke pijnstiller fentanyl, een middel dat tot 100 keer sterker is dan bijvoorbeeld morfine. 'Super verontrustend', vindt het Openbaar Ministerie. Vooral ook omdat de drugs binnen handbereik van kinderen lag.

Geen pleisters maar poeder
In Nederland kregen vorig jaar 107.000 mensen fentanyl voorgeschreven. Dat zijn er zo’n 3000 minder dan in 2018, meldt de Stichting Farmaceutische Kengetallen “Normaal gesproken krijg je fentanyl voorgeschreven door een arts en dien je het toe via een pleister of een neusspray. Het is op zichzelf een sterk middel. Maar omdat je dan niet alles tegelijk in je lichaam krijgt, is het niet zo sterk als wanneer je die doses wel in één keer binnenkrijgt”, legt Damen uit. “Je hebt dan geen kans op een overdosis.”

Maar dat is heel anders als het gaat om fentanyl in poedervorm. Bij Novadic-Kentron hebben ze daar dan ook nog niet vaak over gehoord. “Als je het in poedervorm toedient dan is dat vele malen sterker en niet te doseren. Je loopt al snel de kans dat je overdoseert, omdat je niet weet wat je pakt”, zegt Damen. "Dit is echt iets waar je ver weg van moet blijven", vult de officier van justitie aan.

Niet zomaar in de kroeg
Wie de gebruikers van fentanyl in poedervorm zijn, is lastig te zeggen. Waar op internet recreatieve gebruikers elkaar tips geven over het kauwen op (delen van) de pleisters, is de poedervariant niet iets dat je zomaar even in de kroeg gebruikt met een groepje vrienden. “Logischer is dat iemand die ook heroïne gebruikt, ook dit neemt. Die hebben ook een grotere tolerantie en dan nog zijn er risico’s. Maar die persoon weet echt beter hoe je er mee om zou moeten gaan.”

Bij Novadic-Kentron zien ze dan ook eigenlijk vooral mensen die het ooit als medicijn kregen, maar er verslaafd aan zijn geraakt. Net als bij de pijnstiller oxycodon. “Fentanyl is een opiaat, net als heroïne of methadon. Het is gewoon heel erg verslavend.” Bovendien zorgt fentanyl er ook voor dat je eigen pijnsysteem wordt ontregelt: je krijgt méér pijn door het gebruik van dit medicijn.

Specifieke behandeling
Stoppen is daarom erg lastig. Sinds maart vorig jaar zijn ze bij de instelling daarom begonnen met een specifieke behandeling voor mensen die én pijnklachten én een verslaving hebben.

Wachten op privacy instellingen...