ASML-watcher René Raaijmakers is niet verbaasd door de grote ontslagronde die woensdag is aangekondigd bij ASML in Veldhoven. ’s Werelds grootste techspeler wil 1700 banen schrappen in de managementlagen van de afdelingen voor onderzoek en ontwikkeling. "ASML is steeds meer op Philips gaan lijken. De chipmachinefabrikant is steeds bureaucratischer geworden.” 

De ontslagronde werd aangekondigd, ondanks een miljardenwinst. De chipmachinefabrikant presenteerde woensdagochtend juist donkerzwarte cijfers met vele nullen. Het bedrijf behaalde vorig jaar een omzet van 32,7 miljard euro, een stijging van 16 procent vergeleken met 2024. De nettowinst kwam uit op 9,6 miljard, ten opzichte van 7,6 miljard euro in het jaar daarvoor. 

Toch is ASML-kenner René Raaijmakers niet verrast. Hij weet veel van ASML, schreef een boek over het bedrijf en werkt momenteel aan een vervolg. “Er zijn heel veel overlegstructuren. De technici bij ASML klagen daar zelf ook over."

"Als er bij een toeleverancier een overleg is dan zitten daar tien, soms twintig ASML’ers rond de tafel om alles in goede banen te leiden, iedereen voor een apart onderdeel van de machine. Een deel zit dan gedurende het overleg bij wijze van spreken tussendoor ook een beetje hun e-mail bij te werken, omdat het niet hun onderdeel is.”

Raaijmakers snapt de keuze van het bedrijf dus wel. “Ik snap wel dat ze iets aan de efficiëntie willen doen."

Volgens Raaijmakers loopt de technologierace in de lithografie (krimpen van de lijntjes op chips, red.) een beetje op zijn einde en worden de innovatieve stapjes kleiner. “De voormalige technologiebaas bij ASML, Martin van den Brink, zei altijd: een team wordt innovatiever en efficiënter als je minder geld hebt, minder mensen hebt en minder tijd hebt.”

De techgigant uit Veldhoven wilde volgens hem eigenlijk al eerder ingrijpen, maar heeft dat toen bewust uitgesteld. “Als ze dat vorig jaar hadden gedaan, midden in de recessie van de semicon-industrie (halfgeleiderindustrie waar chips worden geproduceerd, red.), dan had de aandelenkoers van ASML waarschijnlijk een veel grotere tik gekregen.”

Dat lijkt woensdag mee te vallen, al dook de koers aan het einde van de middag wel naar beneden.

Volgens Raaijmakers moet ASML anders gaan werken. “Tot nog toe was het altijd een race: elke twee jaar moest er met stoom en kokend water een nieuwe machine komen. Maar het spel is nu anders. ASML moet gaan werken aan betrouwbaarheid en zorgen dat de kosten van de chipproductie omlaag gaan. Nu worden die kosten van chips steeds hoger.”

De vakbonden staan op hun achterste benen door de aangekondigde ontslagronde. De ASML-kenner vindt het in dit geval ‘gezeur’. “Het zijn allemaal zeer goedbetaalde mensen, knappe koppen, die straks een prima ontslagvergoeding krijgen. En er is werk zat in de techniek. Ze komen ergens anders in deze regio zo weer aan de bak.”

Toch is het moment van het besluit opvallend. ASML staat aan de vooravond van een enorme groei. Het bedrijf wil de komende jaren gaan verdubbelen. In maart wil ASML de eerste schop in de grond hebben voor de bouw van hun nieuwe cleanrooms en kantoren op de Brainport Industries Campus (BIC) vlak bij Eindhoven Airport.

Die uitbreiding gaat in fases. Uiteindelijk moet de nieuwe locatie plek bieden aan 20.000 nieuwe knappe koppen bij ASML. Dat betekent een verdubbeling van het huidige aantal ASML’ers in de regio.

Raaijmakers zou er niet raar van opkijken als de ontslagen medewerkers uiteindelijk weer keihard nodig zijn bij ASML na de uitbreiding in Eindhoven “Het zou mij niet verbazen als deze 1700 mensen er over twee tot drie jaar weer allemaal zitten.”