Miljoenen euro's schade en gevaarlijke situaties door graafwerkzaamheden
Werkzaamheden op straat blijven in Brabant jaarlijks voor duizenden gevaarlijke situaties en miljoenen euro’s schade zorgen. Dat blijkt uit cijfers van Enexis die Omroep Brabant heeft opgevraagd. Alleen al de afgelopen drie weken waren er 46 gaslekken door graafwerkzaamheden in Brabant.
De meeste graafschades vinden plaats op werkdagen, blijkt uit cijfers. Dat zijn de momenten dat er professioneel, en dus niet hobbymatig, in de grond gewerkt wordt. En op die momenten worden in onze provincie de kabels en leidingen dus geraakt. Volgens netbeheerder Enexis ging het in 2025 2967 keer mis. Twee jaar geleden was er nog 3157 keer graafschade. En dat is verklaarbaar, zegt Enexis.
Dagelijks gevaar
Elke werkdag gaat het gemiddeld elf keer mis in de Brabantse grond. “De directe schade bedraagt gemiddeld zo’n 1000 euro”, vertelt een woordvoerder van Enexis. “De indirecte schade, bijvoorbeeld de inzet van brandweer of het ontruimen en sluiten van bedrijven, is nog hoger.” In 2025 ging het om drie miljoen euro directe schade.
Toch zijn die miljoenen euro's schade niet het belangrijkst. Al is het maar omdat Enexis graafschade altijd probeert te verhalen op de veroorzaker. Belangrijker is de veiligheid. Elektrocutie en explosiegevaar zijn een dagelijks gevaar in Brabantse woonwijken waar gegraven wordt.
Zo werd eind februari een man geëlektrocuteerd bij werkzaamheden in Den Bosch. Hij kreeg een schok van 10.000 volt en moest met spoed naar het ziekenhuis.
Het kan flink misgaan
In januari ging het flink mis bij een gasexplosie midden in het centrum van Utrecht. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) is een onderzoek gestart. Iets wat ze in 2004 ook deden in Schijndel. In de Toon Bolsiusstraat werd bij werkzaamheden aan het riool onopgemerkt een gasleiding geraakt. Twee bewoners kwamen thuis, deden de lampen aan en veroorzaakten daarmee ongewild een gigantische explosie en een brand. Beide slachtoffers liepen ernstige brandwonden op. De woning raakte zwaarbeschadigd.
Het vrijgekomen aardgas had zich via de grond naar het huis in Schijndel verspreid, met de gasexplosie als gevolg, concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid destijds.
De schades in Brabant op een rijtje, gemiddeld per jaar tussen 2022 en 2025:
- Elektra: 1273 kabels per jaar, gemiddeld bijna vijf per werkdag
- Gas: 746 leidingen per jaar, gemiddeld bijna drie per werkdag
- Openbare verlichting: 1093 kabels per jaar, gemiddeld vier per werkdag
In de cijfers zijn schade aan waterleidingen en datakabels, zoals glasvezelkabels, niet meegenomen.
Oorzaak graafschade
Toch kijkt Enexis positief naar de cijfers. “Je ziet bij elektra dat het aantal graafschades vrij stabiel is. Het aantal gaslekkages daalt”, concludeert de Enexis-woordvoerder. “De afrondende fase van de glasvezel aanleg in Brabant zie ik als oorzaak van die dalende trend.”
Zestig procent van alle graafschades komt doordat de grond vooraf niet goed onderzocht is, staat in een rapport van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. “Als iedereen concreet zou weten wat er allemaal in de grond ligt, kunnen veel schades worden voorkomen.” Enexis beaamt dat: “Ga je graven, doe dan altijd een melding, zodat je weet welke kabels en leidingen er in de grond liggen.”
In 2024 ging het in twee gemeentes opvallend vaak fout. In zowel Reusel-De Mierden als Vught werden bij één op de tien werkzaamheden elektrakabels en gasleidingen geraakt. In Vught waren in 2024 180 meldingen van graafschades, een schadepost van bijna twee ton. En daar komen de kosten voor onder andere de brandweerinzet dus nog bij.
De graafschade de afgelopen jaren:
