Gemeente heeft nu bijna alle grond in handen die nodig is voor groei ASML
De gemeente Eindhoven heeft bijna alle percelen die nodig zijn om ASML uit te kunnen laten breiden in handen. Het chipmachinebedrijf wil uitbreiden aan de westkant van de stad en zal de grond die nodig is via een speciale constructie ‘huren’ van de gemeente. De afgelopen weken betaalde de gemeente bijna elf miljoen euro voor een aantal percelen, maar daarmee is het nog niet klaar: er zijn nog meer percelen die gekocht moeten worden en niet iedereen werkt mee.
ASML wil uitbreiden aan de westkant van Eindhoven, ten noorden van Eindhoven Airport. Hier moet de Brainport Industries Campus (BIC) Noord komen, een gebied dat vrijwel geheel gereserveerd is de chipmachinefabrikant.
Anders dan eerder in Veldhoven koopt ASML zelf geen grond op. De gemeente Eindhoven koopt de grond, en ASML pacht die vervolgens. Hoeveel ASML aan de gemeente betaalt, is niet bekend.
Eerder kocht de gemeente voor 217 miljoen euro een ander gedeelte van de Brainport Industries Campus: BIC1. Dat ligt naast het gebied waar ASML gaat uitbreiden. De gemeente wil de regie houden over dat gebied en noemt het één van de belangrijkste en strategische campussen in Nederland.
Meerdere percelen
In februari bleek dat de gemeente ruim een miljoen neertelde voor één woning in het gebied. De eigenaren waren destijds kritisch op de gang van zaken: “Als particuliere eigenaar sta je al snel buitenspel. De communicatie voelt onpersoonlijk, bureaucratisch en met merkbare druk”, zo schreef een van hen op LinkedIn.
Toch is het gelukt met nog meer eigenaren overeenstemming te bereiken. Sinds de aankoop in februari heeft de gemeente nog tenminste vijf andere percelen in handen weten te krijgen.
Nog meer grond nodig
Maar daarmee is de gemeente er nog niet. Er staan nog vier percelen op het verlanglijstje van de gemeente waarvoor nog in de buidel moet worden getast. Ook deze grond is nodig voor de uitbreiding. Al kan dat nog wel even duren.
Eén stuk grond is in handen van een familie uit de regio Den Haag, de andere zijn van mensen uit de omgeving. Waaronder: Jos Groeneveld uit Nuenen. Hij geeft aan zijn twee percelen niet vrijwillig te verkopen en laat het aankomen op een gedwongen onteigening: “Dan zullen we zien wat de rechter oordeelt. Maar het geld dat ze nu bieden, vind ik niet voldoende."
Voor Groeneveld is de constructie van de gemeente minder ideaal. "Ik doe liever zaken met ASML zelf, die ambtenaren van de gemeente bieden te weinig”, zo geeft hij aan. Of Groeneveld het echt zover laat komen en hoelang de procedure nog gaat duren zal de toekomst uitwijzen.
Wisselende reacties in de politiek
Vanuit de politiek in Eindhoven zijn de reacties wisselend op de miljoenenuitgaven van de gemeente.
'ASML kan zelf kopen'
Nicolas Knoester van Forum voor Democratie haalde met zijn partij vier zetels tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Hij is tegenstander van de plannen en hij schrikt van het uitgegeven bedrag. "11 miljoen? Zo joh! Ik wist dat het flink wat ging kosten, maar 11 miljoen... Waarom moet de gemeente dat betalen? Als ASML voor miljoenen een halve straat in Veldhoven opkoopt, dan kunnen ze de grond hier toch ook zelf kopen?"
'Moeilijk uit te leggen'
Virginia Jonkers van Partij voor de Dieren stemde tegen alle uitbreidingsplannen van ASML in Eindhoven. “Het bedrag is natuurlijk heel hoog en kan nog hoger worden. Soms is het ook niet naar de inwoners te verklaren. Vooral niet als je kijkt hoe snel het gebeurt.”
Ze is zeker niet tegen onteigenen van gronden, maar dan wel om andere redenen. “Als het een hoger doel dient, zoals de wooncrisis aanpakken of om natuurgebieden te creëren. Dit is voor ASML en dat is een ander verhaal. Als ik kijk naar wat er komt, is het natuurlijk wel gewoon een hoop geld om die onteigening te regelen.”
“Ik kan het overigens wel begrijpen dat je denkt dat het niet ooit in de verkeerde handen mag vallen. Je weet niet wat de toekomst brengt. Maar aan de andere vraag je wel heel erg iets van je eigen financiële positie. Het is ook moeilijk uit te leggen, want voor de buitenwereld lijkt het dat de gemeente alles in het werk stelt voor ASML.”
'Geen verlies'
Eva de Bruijn van GroenLinks/PvdA stemde voor het opkopen van de gronden door de gemeente. Ze wil niet reageren op het miljoenenbedrag. Ze laat wel weten 'voor actieve grondpolitiek' te zijn. "Het is juist verstandig dat we zelf de gronden opkopen (en niet ASML, red.).”
“Hierdoor houden we grip en regie op wat er op BIC Noord gebeurt." Volgens haar is de deal met ASML 'een sluitende businesscase': "Wat betekent dat de gemeente uiteindelijk geen verlies lijdt op de komst van ASML naar Eindhoven.”
