Het was een duivels dilemma voor Cees Meeuwis: in krijgsgevangenschap in Duitsland óf tewerkgesteld worden. Hij koos voor de veiligheid van zijn gezin: “Liever krijgsgevangen”, zou hij gezegd hebben. 75 jaar later, in 2020, onderzocht zanger Guus Meeuwis de oorlogsjaren van zijn opa. Dit doet hij op basis van het dagboek dat Cees bijhield tijdens zijn krijgsgevangenschap. De documentaire ‘Liever krijgsgevangen’ is te zien op videoplatform Brabant+. 

“Als je weet wat hij heeft doorgemaakt, dan zing ik terecht dat ik eigenlijk nooit last van heimwee heb gehad”, sprak Guus Meeuwis in 2019 tijdens de 75e herdenking van de Brabantse gesneuvelden in Waalre, verwijzend naar een regel uit zijn hit Brabant. “Hij had een hartverscheurende heimwee naar zijn lieve vrouw en kinderen. Mijn opa miste zomaar een paar jaar van hun kleine leven.” De speech vormt de opmaat naar de documentaire die hij samen met zijn broer Marc, vader Ger en oom René maakte.

Onderduiken was geen optie
Cees Meeuwis was als sergeant in dienst van de zoeklichtafdeling van de genietroepen in het Nederlandse leger. Daar kwam abrupt een einde aan toen Nederland op 15 mei 1940 bezet werd door de Duitsers. In 1943 werden hij en alle andere oud-militairen opgeroepen voor het krijgsgevangenschap in Duitsland. Onderduiken was geen optie, vond hij, omdat hij daarmee zijn nog jonge gezin in gevaar zou brengen. 

Hij besloot zich te melden. Na een lange treinreis, volgden twee jaren vol ontberingen en erbarmelijke omstandigheden in het krijgsgevangenenkamp Stalag IVB in Mühlberg. Op 23 april 1945 werd het kamp bevrijd door het Rode Leger van de Sovjet-Unie. 

Geen woord gerept
Cees Meeuwis hield tijdens zijn gevangenschap nauwgezet een dagboek bij. Het staat in schril contrast tot het feit dat hij na de bevrijding nooit meer over de oorlog sprak. Het dagboek verdween in de boekenkast en er werd een definitieve streep onder de oorlog gezet. Dat veranderde toen zoon René op zoek ging naar het oorlogsverleden van zijn vader. 

"Door de reis te maken die mijn opa toen maakte, hebben we geleerd welke moeilijke keuzes hij moest maken en waarom. Het heeft ons geholpen om de laatste puzzelstukjes van zijn leven te leggen", zei Guus eerder over de documentaire die geproduceerd is door Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH). 

Postuum onderscheiden
Cees Meeuwis overleed uiteindelijk in 1990, maar werd in 2020 postuum onderscheiden met het Mobilisatie-Oorlogskruis voor zijn inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn zoon Ger nam de onderscheiding in ontvangst uit handen van Commissaris van de Koning Wim van de Donk.