Niet iedereen uitgenodigd voor excuses afstandsmoeders: 'Heel erg pijnlijk' in Breda

De excuses die het kabinet gaat aanbieden aan afstandsmoeders en -kinderen, die gedwongen van elkaar werden gescheiden in huizen zoals Moederheil in Breda of Huize De Bocht in Goirle, zorgen voor veel onrust. Op 2 juli biedt staatssecretaris Claudia van Bruggen de excuses aan, maar daarvoor is maar een kleine groep uitgenodigd. Belangenorganisaties verspreiden nu zelf de uitnodiging om alle dertigduizend moeders en afgestane kinderen te bereiken.

In de periode van 1956 tot 1984 moesten vrouwen hun pasgeboren baby afstaan onder druk van familieleden, de kerk en overheidsinstanties zoals de Raad voor de Kinderbescherming. Decennia later werd pas duidelijk hoe vaak dit voorkwam en hoe groot het leed voor moeders en kinderen is geweest.

De kans ontnomen
Volgens de Stichting Verleden in Zicht (VIZ) en Stichting De Nederlandse Afstandsmoeder (DNA) worden de tienduizenden gedupeerden – moeders en kinderen, maar ook vaders en andere familieleden – onvoldoende bereikt en wordt hun zo de kans ontnomen om bij de excuses aanwezig te zijn. Ellen Venhuizen, afstandsmoeder en voorzitter van DNA, zegt dat de manier van uitnodigen door het ministerie niet goed valt bij de leden van de stichting: "Vroeger werd je als moeder weggestopt en niet geïnformeerd en werd er over je besloten. En die dingen zie je nu gewoon terug. Bij het ministerie zullen ze het waarschijnlijk niet zo zien, maar wij ervaren dat als afstandsmoeders in ieder geval wel."

Pijnlijk
De twee belangenorganisaties hebben het heft in eigen hand genomen en proberen nu alle afstandsmoeders en -kinderen te bereiken, zodat zij zelf de keuze kunnen maken of ze er wel of niet naartoe gaan. Venhuizen: "We wisten pas twee weken geleden dat op 2 juli de excuses worden aangeboden. De tijd is superkort om dan nog veel te regelen. Ik vind het vooral heel erg pijnlijk dat het zo gaat."

De afstandsmoeders en -kinderen vinden dat het kabinet een landelijke campagne zou moeten voeren om iedereen op de excuses te wijzen. Venhuizen: "Het is het moment waarop duizenden afstandsmoeders, vaders en kinderen decennialang hebben gewacht. Excuses zijn belangrijk voor de erkenning van het leed dat deze slachtoffers van de adoptiewet is aangedaan."

Geen excuses
De Stichting DNA trok al eerder aan de bel toen bekend werd dat het kabinet formeel excuses gaat aanbieden. De afstandsmoeders willen ook dat andere betrokken partijen excuses maken, zoals de kerken, psychiaters, psychologen en de Raad voor de Kinderbescherming. Zij waren allemaal betrokken bij het scheiden van moeders en kinderen in afstandshuizen. De kerken hebben inmiddels laten weten het leed te erkennen, maar bieden geen excuses aan. De andere partijen hebben nog niet op de oproep gereageerd.

Het Ministerie van Justitie was niet bereikbaar voor commentaar.