Overvol stroomnet: Den Haag wil meer risico nemen zodat huizenbouw door kan
Meer risico's nemen met het elektriciteitsnet, zodat de Brainportregio niet helemaal op slot hoeft. Dat is een voorstel van Staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei voor de zware netcongestie (een soort file op het elektriciteitsnet). Den Haag gaat helpen met het maken van een crisisaanpak. Daarmee moeten er versnelde oplossingen komen zodat plannen voor nieuwbouw in de regio grotendeels door kunnen gaan en de economische groei van de Brainportregio niet afgeremd wordt.
De Brainportregio moet het voorbeeld volgen van Flevoland, Gelderland en Utrecht die eerder al volledig op slot gingen. "Die aanpak heeft ervoor gezorgd dat er daar geen totale aansluitstop kwam", vertelt De Bat.
Niet helemaal toevallig bracht de staatssecretaris maandag een bezoek aan de Automotive Campus in Helmond. Op die plek wordt door onder meer DENS gewerkt aan de ontwikkeling van megagrote batterijen. "Dat is een van de manieren om de netcongestie te verzachten: met batterijen. Waarschijnlijk gaat er her en der batterijcapaciteit in de regio toegevoegd worden."
Geen voorrang meer
De nood is hoog in grote delen van Brabant, zeker ook in de Brainportregio. Het elektriciteitsnet gaat vanaf 1 juli in delen van de regio helemaal op slot. Zelfs het plaatsen van een laadpaal zit er voorlopig niet meer in. Maar ook voor bedrijven die willen uitbreiden of voor toekomstige nieuwbouwprojecten staat het sein vanaf 1 juli op rood. Zij komen allemaal op de wachtlijst en moeten wachten totdat het net is uitgebreid.
Tot nu toe werd er door Enexis altijd een klein stukje van het beschikbare elektriciteitsnet gereserveerd voor woningbouw. Maar door nieuwe regels kan dat per 1 juli niet meer. Organisaties of instanties die maatschappelijk gezien van cruciaal belang zijn krijgen voortaan voorrang. Nieuwe aansluitingen voor nieuwbouwwoningen of laadpalen moeten dan achteraan in de prioriteitenrij aansluiten. Ze krijgen nog wel voorrang op bedrijven zonder prioriteit.
Achteraan in de rij aansluiten
Zogenoemde congestieverzachters (bijvoorbeeld grote batterijen) en vitale functies, zoals ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven en brandweerkazernes, krijgen voortaan voorrang. Nieuwe aansluitingen voor nieuwbouwwoningen of laadpalen moeten dan achteraan in de rij aansluiten.
Tot 2030 zouden er 62.000 nieuwe woningen bij gebouwd moeten worden, was de afspraak. Maar dat lijkt inmiddels door de nieuwe voorrangsregels onhaalbaar. "Dat het ergens de ontwikkeling raakt als we niks doen, is zeker", legt wethouder Rik Thijs van Eindhoven uit. "En dan gaat het niet over honderd woningen. Dat gaat echt over grote aantallen. We zijn nu op een moment dat we ook niet meer moeten doen alsof alles vanzelf goedkomt.”
'Hopen nog zoveel mogelijk woningen te kunnen bouwen'
Den Haag wil nu, net als eerder in Flevoland, Gelderland en Utrecht mee gaan kijken naar oplossingen. "We willen een soort kasboek gaan maken, waar vraag en aanbod bij elkaar komen, zodat we kunnen kijken wat er nog kan", legt Staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei uit.
Er wordt onder meer gedacht aan flexcontracten voor grote bedrijven zodat ze buiten piekmomenten stroom afnemen, mega-batterijen en gasturbines. "Maar we kijken ook of er andere oplossingen op tafel komen. Daarmee hopen we nog zoveel mogelijk woningen die zijn afgesproken, te kunnen bouwen", zegt de staatssecretaris.
Meer stroomstoringen?
En er moet meer risico genomen worden met het net. Volgens hem zit er nog wel wat rek in het elektriciteitsnet. "Netbeheerders bedenken nu hoeveel stroom er over een aantal jaar nodig is op een bepaalde dag, met een marge. Dat moet anders. We kunnen niet langer doorgaan met een honderd procent veiligheid. Ons net is nu superveilig. We willen iets meer risico’s nemen met elkaar."
Leidt dat niet tot meer stroomstoringen? “Je kunt er bijna geen ja of nee op zeggen”, zegt de staatssecretaris. “Je neemt meer risico maar je zet er ook weer maatregelen tegenover, bijvoorbeeld dat je dan besluit om iets af te schakelen."
'Van hier tot aan de hak van Italië en terug'
Allemaal tijdelijk, want de oplossing voor de lange termijn is en blijft de uitbreiding van het stroomnet. Er komen al tien nieuwe of uitgebreide hoogspanningsstations, honderden middenstations en extra hoogspanningskabels. Wethouder Thijs: “Het aantal kabels dat vervangen moet gaan worden voor onze regio is van hier tot aan de hak van Italië en terug.”
De komende maanden gaat de regio samen met de staatssecretaris alle plannen doorrekenen. Richting oktober moet het totale plaatje volgens wethouder Thijs klaar zijn. “Wat kunnen we aan en hoeveel risico durven we te nemen zodat we die woningbouwplannen wel door kunnen laten gaan."
