Politie heeft handen vol aan mensen met onbegrepen gedrag, zeker in Brabant
In de regio Zeeland-West-Brabant moest de politie vorig jaar het vaakst in actie komen voor mensen met onbegrepen gedrag. Dat blijkt uit onderzoek van de Politieacademie in samenwerking met de nationale politie. In Oost-Brabant is de politie van alle regio's bijna het langst bezig met mensen die verward gedrag vertonen.
In 2025 registreerde de politie landelijk bijna 170.000 meldingen van overlast door verwarde personen. In 2018 lag dit aantal met 90.628 meldingen veel lager. De stijging betekent dat wanneer de politie uitrukt na een 112-melding of een melding van een burger of collega, dat in één op de vijf gevallen gebeurt voor iemand met onbegrepen gedrag.
Wat is onbegrepen gedrag?
Bij verward of onbegrepen gedrag kan het gaan om iemand die door een bepaalde aandoening of beperking dat gedrag vertoont: bijvoorbeeld bij psychotische klachten, een verstandelijke beperking of dementie. Maar iemand kan het zogenoemde onbegrepen gedrag ook vertonen na overmatig alcohol- of drugsgebruik of door problemen als schulden, dakloosheid of verlies van dierbaren.
Opvallend is dat het aantal meldingen van onbegrepen gedrag in Zeeland-West-Brabant met 15,2 registraties per 100.000 inwoners het hoogste is van alle politieregio's. De regio's Oost-Brabant en Oost-Nederland volgen met beide 14,1 registraties per 100.000 inwoners. In grote steden als Amsterdam (8,1) en Rotterdam (9) ligt het aantal registraties een stuk lager.
In juli bleek al dat in bijna iedere Brabantse gemeente het aantal meldingen bij de politie van mensen met verward gedrag toeneemt. Eindhoven staat bovenaan, maar ook in andere steden zet de stijging door.
Waarom de verschillen zo groot zijn per regio moet volgens Bauke Koekoek, lector Onbegrepen gedrag, veiligheid en samenleving, beter onderzocht worden. "De meest voor de hand liggende verklaring die ik kan bedenken, is dat er in grote steden wellicht veel meer gebeurt, waardoor mensen meer gewend zijn aan allerlei vormen van gedrag. En daardoor minder snel de politie bellen", zegt hij.
Meer dan half uur bezig
Naast het aantal meldingen per regio is ook onderzocht hoeveel tijd het de politie kost om meldingen van onbegrepen gedrag af te handelen. In Oost-Brabant zijn agenten gemiddeld 33 minuten bezig met een melding. Dat is op één minuut na de hoogste afhandeltijd van alle regio's. In Amsterdam zijn agenten het langst bezig met iemand met onbegrepen gedrag.
In Zeeland-West-Brabant zijn agenten gemiddeld 23 minuten per melding bezig. In Noord-Nederland kost eenzelfde melding de politie 16 minuten. De kortste afhandeltijd, zo blijkt uit het onderzoek.
Landelijk gezien is 70 procent van de situaties met verwarde personen binnen een uur opgelost. Een kwart van de meldingen tussen de één en drie uur. En in 4 procent van de gevallen duurt het langer dan drie uur.
In de Fatimawijk in Roosendaal werden in juli 2025 twaalf huizen ontruimd en werd een huis urenlang omsingeld: een man dreigde zichzelf en anderen wat aan te doen. Afgelopen mei werd in Sprang-Capelle een verwarde man met een kruisboog na uren uit zijn huis gehaald door een arrestatieteam.
Machteloos gevoel
Volgens de lector zijn ook gevallen die sneller afgehandeld worden erg belastend voor de politie. "Ik hoor van politiemensen dat meldingen over mensen die steeds weer terugkomen de meeste impact hebben op het machteloze gevoel dat de politie vaak heeft als het gaat om onbegrepen gedrag", vertelt Koekkoek. Volgens hem is er winst te behalen in hoe de politie dit samen met de zorg oppakt.
Volgens Koekkoek wordt er vanuit de politie vaak gezegd dat de zorg meer moet doen om dit groeiende probleem aan te pakken. "Maar wat verwacht men dan precies? Voor de zorg is het belangrijk om beter te weten waar de politie precies veel tijd en energie aan besteedt en hoe we daarin iets kunnen veranderen." Dit onderzoek is daar volgens hem een tussenfase in.
