Geen enkele Brabantse gemeenteraad heeft de afgelopen jaren haar oorspronkelijke samenstelling behouden. Dat blijkt uit onderzoek van Omroep Brabant naar vertrokken, afgesplitste en overleden raadsleden. De meeste raadsleden die voortijdig vertrokken, deden dat vanwege werk of gezondheid. Ook privéomstandigheden en verhuizingen speelden een grote rol.

Sinds de vorige lokale verkiezingen hebben 195 van de 1.354 Brabantse gemeenteraadsleden hun zetel opgegeven. Bij 51 van hen was het raadslidmaatschap om tijds- of andere redenen niet te combineren met hun werk.

Privéomstandigheden, zoals pensioen, gezinsuitbreiding of mantelzorgtaken, waren voor 28 raadsleden reden om hun zetel op te geven. 24 volksvertegenwoordigers verhuisden naar een andere gemeente. Drie konden juist geen woning vinden in de gemeente waar ze waren verkozen en zagen zich gedwongen hun zetel op te geven.

42 raadsleden waren (tijdelijk) afwezig om gezondheidsredenen. Naast de 195 vertrokken raadsleden, zijn er tien overleden.

Ophef, criminaliteit en onvrede
Rond negen raadsleden ontstond de afgelopen jaren een situatie die het voor hen onhoudbaar maakte om te blijven. Zo werd een Eindhovense ex-VVD’er veroordeeld tot negen maanden cel omdat ze betrokken was bij meerdere drugsdelicten en het witwassen van crimineel geld.

Een collega van D66 stapte in Breda uit de raad, nadat bekend werd dat hij een huurder onder druk had gezet op zijn werkkamer in het gemeentehuis.

Een Forum voor Democratie-raadslid uit Helmond vertrok na een rel over zijn anonieme twitteraccount, waarop hij oud-premier Mark Rutte en ex-minister van Volksgezondheid Huge de Jonge in nazi-uniform fotoshopte.

De CDA-fractie in Boekel moest op zoek naar een vervanger, nadat een raadslid per direct opstapte. Reden: de gemeenteraad had kort daarvoor de bouw van twee woningen van het raadslid geblokkeerd.

Uit de partij
Dat het binnen partijen niet altijd over rozen gaat, werd afgelopen periode pijnlijk duidelijk. 84 Raadsleden verlieten hun partij voor een andere of nieuwe fractie. In Oss was er een grote scheuring in de SP: vijf van de acht raadsleden (inclusief fractievoorzitter) vertrokken uit onvrede en richtten hun eigen partij op.

In Roosendaal en Moerdijk was er zelfs sprake van dubbel-splitsers. Vier en drie raadsleden vertrokken respectievelijk eerst naar een andere partij en verlieten deze vervolgens ook weer.

Een tweetal raadsleden vertrok niet uit eigen beweging, maar werd door de partij geroyeerd. Een raadslid van 50PLUS in Bergen op Zoom was het er niet mee eens dat het lidmaatschap duurder werd, betaalde niet en kon zijn ledenkaart bij het oud-papier gooien. In Son en Breugel sneed Voor U! de banden door met een lid dat zich volgens de partij ‘niet genoeg inspande’. Op een later moment werd hij alsnog benoemd, maar inmiddels niet meer namens de partij waarvoor hij op de lijst stond.

Verantwoording: Omroep Brabant onderzocht hoeveel gemeenteraadsleden in de provincie sinds de vorige lokale verkiezingen zijn gestopt of afgesplitst. Een deel van de informatie is opgevraagd bij gemeenten. Omdat deze niet altijd volledig of eerlijk antwoord gaven, is aanvullend onderzoek gedaan via berichtgeving en raadsinformatiesystemen. Hoewel geprobeerd is een zo volledig mogelijk beeld te schetsen, kunnen enkele vertrokken of afgesplitste raadsleden in onze data ontbreken.

Hier lees je alles over de gemeenteraadsverkiezingen 2026 in Brabant.