GGZ en ministerie VWS willen strengere regels nieuwe zorgaanbieders
De regels voor nieuwe jeugdzorgaanbieders moeten strenger worden. Dat zeggen zowel de Nederlandse ggz als het ministerie van Volksgezondheid (VWS). De uitzending van BOOS over de Yes We Can Clinics in Hilvarenbeek was voor Omroep Brabant aanleiding om vragen te stellen over de toelating van nieuwe zorgaanbieders. Zorgen daarover blijken al langer te bestaan. Volgens de ggz lijkt het soms zelfs 'gemakkelijk' om als zorgaanbieder te starten. Een vergunningsplicht zou dit probleem moeten oplossen.
In de uitzending van BOOS van BNNVARA vertellen tientallen oud-cliënten en medewerkers over hun ervaringen binnen de kliniek voor jongeren met psychische problemen en verslavingsproblematiek. Zij spreken onder meer over mentale druk, groepsdruk en pesterijen.
De uitzending roept tegelijkertijd een bredere vraag op: hoe kan een zorgaanbieder die werkt met kwetsbare jongeren eigenlijk toetreden tot de markt, en wie controleert vooraf of de kwaliteit op orde is?
Verschillende regels per soort zorg
Volgens het ministerie van VWS verschillen de regels voor zorgaanbieders per soort zorg. Een organisatie die reguliere ggz aanbiedt, valt vaak onder andere wetten dan een aanbieder van jeugdzorg. Daardoor gelden soms ook andere eisen voordat een organisatie mag starten.
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inkoop van zorg en mogen zelf extra voorwaarden stellen aan aanbieders. Sinds de decentralisatie van de jeugdzorg in 2015 is het aantal aanbieders bovendien sterk gegroeid. Gemeenten hebben daardoor te maken met grote aantallen zorgorganisaties, waardoor het in de praktijk lastig kan zijn om iedere aanbieder intensief te controleren.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gaf na de BOOS-uitzending over Yes We Can Clinics al aan voorstander te zijn van strengere controles en een vergunningsplicht voor nieuwe jeugdzorgaanbieders.
Geen vergunningsplicht
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) erkent dat de huidige toelating van nieuwe zorgaanbieders beter kan. Een belangrijk punt is dat voor jeugdhulpaanbieders nog geen vergunningsplicht geldt, terwijl die voor veel andere vormen van zorg, waaronder delen van de reguliere ggz, wel bestaat.
Zo’n vergunningsplicht houdt in dat een zorginstelling vooraf toestemming moet krijgen van de overheid voordat zij zorg mag bieden. Bij de jeugdzorg moeten aanbieders zich nu alleen vooraf melden en registreren. "Er is bij de meldplicht geen mogelijkheid om een aanbieder te screenen of tegen te houden als er risico’s worden gezien", zegt een woordvoerder van het ministerie van VWS. Het ministerie benadrukt daarbij dat nieuwe aanbieders vanuit de Jeugdwet wél aan verschillende eisen moeten voldoen voordat ze toetreden en dat gemeenten hen vooraf toetsen bij contractafspraken.
Controles vinden vaak pas plaats nadat een organisatie al actief is, bijvoorbeeld via toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De inspectie is inmiddels een onderzoek gestart naar de kliniek in Hilvarenbeek.
Niet eenduidig geregeld
Yes We Can Clinics is aangesloten bij brancheorganisatie de Nederlandse ggz, die benadrukt dat de discussie over strengere toelating van zorgaanbieders al langer binnen de sector wordt gevoerd en niet voortkomt uit de situatie rond de kliniek.
De Nederlandse ggz bevestigt dat door het ontbreken van een vergunningsplicht niet overal dezelfde regels gelden voordat een organisatie mag starten. "Wat je ziet, is dat de toelating van nieuwe zorgaanbieders op de markt niet eenduidig is en soms gemakkelijk lijkt", zegt een woordvoerder van de Nederlandse ggz.
Ook de Nederlandse ggz is daarom voorstander van de vergunningsplicht die door VWS is aangekondigd.
Strengere regels op komst
Het ministerie zegt inmiddels bezig te zijn met strengere regels voor nieuwe zorgaanbieders, vooral in de jeugdzorg. Minister Sterk van VWS heeft op 15 april daarom besloten dat er een vergunningsplicht voor jeugdhulpaanbieders moet komen. Daarmee geeft zij gehoor aan de wensen van onder andere de VNG en de Nederlandse ggz, die daar al langer voor pleiten. Met deze maatregel wil het kabinet aanbieders vooraf beter kunnen controleren op kwaliteit, bestuur en integriteit.
Hier lees je meer verhalen over de Yes We Can Clinic in Hilvarenbeek.
