Moerdijk, inmiddels een jaar lang gevangen tussen hoop en onzekerheid in Moerdijk

Het is dinsdagavond 11 november 2025. Even voor acht uur druppelen de eerste belangstellenden het dorpshuis De Ankerkuil in Moerdijk binnen voor een informatieavond. De gemeente heeft inwoners uitgenodigd om hen bij te praten over Powerport. Er zijn dit jaar al meerdere bijeenkomsten over dit dossier geweest. Maar dit keer lijkt er ‘iets’ in de lucht te hangen. Iets na half negen worden de bange vermoedens van de Moerdijkers werkelijkheid: hun dorp moet wijken voor de energievoorziening van Nederland.

Het is burgemeester Aart-Jan Moerkerke die geëmotioneerd de loodzware boodschap in het overvolle zaaltje overbrengt aan zijn dorpsgenoten. “Dit is de meest vergaande en meest zware beslissing die ik heb moeten nemen”, verklaart Moerkerke even later voor de camera van Omroep Brabant. Het fragment wordt overgenomen door vrijwel alle landelijke media.

Onder de Moerdijkers, inmiddels voorzien van een drankje in de foyer, heersen verbijstering, ongeloof en boosheid. Het hele dorp weg? Hun huizen, de verenigingen, het kerkhof en de geschiedenis van het dorp? Alles binnen nu en tien jaar voorgoed verdwenen voor industrie en bedrijvigheid?

Boodschap die niemand wil horen
Een aantal inwoners staart, compleet uit het veld geslagen, stil voor zich uit. Anderen proberen al discussiërend de boodschap een plek te geven. Maar de meesten reageren gelaten, een gemoedstoestand die de Moerdijkers vaak kenmerkt.

Ruim een week later gaat een ruime meerderheid van de gemeenteraad ‘met pijn in het hart’ akkoord met het voorstel om uitbreiding van de industrie aan de oostkant verder te onderzoeken. Dat betekent dat Moerdijk op termijn zal verdwijnen. ‘Beter zelf de regie in handen houden dan straks gedwongen worden door het Rijk’, is een veelgehoord argument in de raadszaal in Zevenbergen.

Feitelijk staat de lokale politiek met de rug tegen de muur. Kiezen voor de andere variant zou nog grotere gevolgen hebben voor veel meer inwoners van omliggende dorpen. Besloten wordt daarom om de vermeende ‘onvermijdelijkheid’ te aanvaarden in ruil voor stevige compensatiemaatregelen voor de inwoners. Want aan zo’n zwaar offer hangt een stevig prijskaartje. Daarover zijn de politici het hartgrondig eens.

De eerste periode van onzekerheid 
Aanvankelijk lijken gemeente, provincie en Rijk op één lijn te zitten. Maar al snel ontstaan twijfels. Het Rijk wil weten of het dorp echt moet wijken en ook de provincie vraagt om meer onderzoek. Het geplande principebesluit van 1 december wordt uitgesteld tot juni 2026. Voor de inwoners betekent dat opnieuw langer wachten.

Het vertrouwen in de overheid daalt verder naar een dieptepunt. Veel inwoners hebben het gevoel dat er vooral over hen wordt gesproken en te weinig met hen. In maart 2026 vraagt wethouder Danny Dingemans in Den Haag om duidelijkheid en een ‘menselijke aanpak’. De onzekerheid duurt volgens hem te lang en heeft grote gevolgen voor bewoners, ondernemers en agrariërs.

Wéér uitstel
In mei blijkt uit berichtgeving van Omroep Brabant dat ministeries al in maart 2025 intern hadden gesproken over het opheffen van Moerdijk als beste optie. Dat roept nieuwe vragen op. Waarom wisten inwoners daar niet eerder van? En hoe lang was het verdwijnen van hun dorp achter de schermen al onderwerp van gesprek?

Diezelfde maand klinkt er ook voorzichtig een ander geluid. Het Rijk onderzoekt een kleinere variant van de energieplannen, waardoor behoud van Moerdijk opnieuw mogelijk lijkt. Het besluit dat begin juni wordt verwacht, wordt opnieuw uitgesteld. Eerst moet duidelijk worden hoeveel ruimte Nederland daadwerkelijk nodig heeft voor energievoorzieningen en industrie.

Een nieuwe koers
Eind juni volgt een nieuwe koers. Rijk, provincie en gemeente spreken af dat een alternatief waarbij Moerdijk kan blijven bestaan met voorrang wordt onderzocht. Ook worden voorlopig geen onomkeerbare besluiten genomen over grote energieprojecten. Een belangrijke verandering, maar nog geen garantie voor de toekomst.

Eind september wordt de Krukweg in het buitengebied aangewezen als voorkeurslocatie voor een nieuw hoog- en middenspanningsstation. Wat betekent dit voor de mensen die er wonen? En wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leefbaarheid van inwoners aan de rand van het dorp?

Geen zaak van de premier
Ook wanneer Moerdijk op de kaart blijft staan, betekent dat niet automatisch dat er niets verandert. De kwestie moet daarom, wat lokale politieke partijen, maatschappelijke instanties en inwoners betreft, nu ‘chefsache’ worden. Vorige week riepen ze premier Jetten op om persoonlijk de regie op zich te nemen. Maar vooralsnog blijft de verantwoordelijkheid voor Powerport in handen van staatssecretaris Jo-Annes de Bat.

Een jaar geleden stonden de Moerdijkers in het dorpshuis bij elkaar, zoekend naar woorden na de boodschap van de burgemeester. Die avond leek hun toekomst al beslist. Inmiddels kan niemand vertellen hoe Moerdijk er over tien of twintig jaar uitziet.

Moerdijkers dichter bij elkaar
Het is een onzekerheid die zich afspeelt in een idyllische werkelijkheid: een fijn plekje aan het Hollands Diep, waarvan buitenstaanders nauwelijks het bestaan kennen. Een hechte dorpsgemeenschap waarin de Moerdijkers, buiten het zicht van de industrie en misschien tegen beter weten in, bij elkaar schuilen in verbondenheid. Het liefst onder het genot van een drankje in De Ankerkuil.

Hier lees je alle verhalen over het verdwijnen van het dorp Moerdijk.