Een rood-wit politielint dat is gespannen over de weg. Je zou denken dat er geen duidelijker signaal is dat je moet omdraaien. Toch hebben mensen vaak lak aan dat lint, bleek afgelopen weekend nog bij incidenten in Son en Geldrop. Maar waarom? Een deskundige legt het uit.

Negeren mensen bewust het politielint of hebben mensen dit simpelweg niet door? Het antwoord van verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen is duidelijk: "Een afzetlint ga je niet ongemerkt voorbij. Niemand gaat per ongeluk onder een lint door."

Toch gebeurt het regelmatig, bijvoorbeeld zaterdag aan de Kanaaldijk Noord in Son, waar een overleden persoon in het water werd gevonden. Ook aan het Emopad in Geldrop drong de boodschap niet door en liepen mensen zaterdag gewoon verder. De politie heeft toen meerdere mensen een boete gegeven. 

Vernietigen van bewijs
'Onbegrijpelijk' en 'onacceptabel', vindt de politie. Het lint hangt niet voor de sier op een plaats delict waar onderzoek plaatsvindt. "Door dit te negeren verstoor je het politieonderzoek, vernietig je mogelijk cruciaal bewijs, belemmer je het werk van de hulpdiensten en zie je mogelijk dingen die je niet van je netvlies afkrijgt", benadrukten wijkagenten.

Het gebeurt volgens Tertoolen vaker dat mensen dat soort 'belemmeringen' bewust negeren. "Dat komt door een steeds groter wordend individualisme. Mensen denken: 'ik moet gewoon kunnen komen waar ik wil'", legt de verkeerspsycholoog uit. "Velen kunnen niet bedenken dat het gebruiken van de openbare ruimte eigenlijk een teamsport is."

Mensen hebben steeds vaker het gevoel dat ze in hun vrijheid beperkt worden, of dat nou lopend, met de auto of op de fiets is. Tertoolen zegt dat dit dan voor een tegenreactie zorgt, oftewel: 'tegendraads gedrag'. En dat laten mensen bijvoorbeeld ook zien door op een rijstrook met een rood kruis te rijden, zegt hij.

Volgens professor Mobiliteit Paul van de Coevering denken automobilisten bij het zien van rode kruizen vaak dat het 'allemaal wel meevalt'. "Ze denken: joh, ik kan best een klein stukje doorrijden", zei hij eerder tegen Omroep Brabant. Al is er in zulke gevallen waarschijnlijk ook een groep die een rood kruis misschien niet heeft gezien, gaf hij destijds aan.

Gedrag schaadt anderen
Het is volgens Tertoolen gedrag waarmee je andere mensen schaadt. Na een ongeluk of brand heb je vaak te maken met slachtoffers en familieleden daarvan. "Die verdienen dat respect. Dat verwacht men namelijk zelf ook", legt hij uit.

Hoe kun je er dan voor zorgen dat mensen wél achter het lint blijven of op de juiste rijstrook rijden? Daarin zijn de mogelijkheden wat Tertoolen betreft beperkt. De beste manier is dat iemand wordt aangesproken door iemand uit zijn of haar eigen omgeving, ook wel 'sociale afkeuring'. Maar die tactiek is lastig, zo zegt de verkeerspsycholoog.

Het is volgens hem in ieder geval belangrijk dat het duidelijk moet zijn dat dit gedrag niet hoort. "Dat kan alleen via handhaving en bestraffing met boetes", zegt hij.