Advocaat haalt uit naar aanpak trekkers op snelweg: 'Wachten op een dode' in Den bosch

De politie had vrijdag veel eerder moeten ingrijpen toen boeren met hun tractoren over de snelweg naar Den Bosch reden. Dat zegt verkeersadvocaat Bert Kabel. Volgens hem is het onbegrijpelijk dat het demonstratierecht als reden wordt aangehaald om niet direct te handhaven. "Het is wachten op een verkeersdode."

Die kritiek komt na het dodelijke ongeluk op de A59 bij Heesch. Daar kwamen twee mensen om het leven bij een botsing met vier auto's. Zes mensen raakten gewond. Het ongeluk gebeurde in de staart van een file die was ontstaan door tractoren die onderweg waren naar het provinciehuis in Den Bosch. Of de trekkers zelf bij het ongeluk betrokken waren, is niet bekend.

De boeren waren vanuit verschillende delen van het land onderweg naar Den Bosch voor een protest bij het provinciehuis. Daar werd gedemonstreerd tegen het plan om de vergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken.

Demonstratierecht is geen vrijbrief
Trekkers mogen niet op de snelweg rijden. Toch had de politie vooraf aangekondigd boeren die vrijdag met hun trekker over de snelweg naar Den Bosch zouden rijden, niet tegen te houden.

Het Openbaar Ministerie benadrukt achteraf dat er geen landelijke lijn is dat bij demonstraties of bij tractoren op de snelweg niet kan worden ingegrepen. "Demonstreren is een grondrecht, maar als er gevaar, ernstige overlast of andere onacceptabele situaties ontstaan, kan het lokale gezag wel degelijk optreden", zegt het OM.

Het OM benadrukt bovendien dat tractorbestuurders zelf verantwoordelijk zijn voor het naleven van de verkeersregels. Wie met een tractor de snelweg op gaat, kan daarvoor strafrechtelijk worden aangepakt.

Verkeersadvocaat Bert Kabel vindt juist dat er in dit geval eerder had moeten worden ingegrepen. "Hoe kan het onder het demonstratierecht vallen als je een strafbaar feit pleegt?" Volgens hem maakt het niet uit of één trekker of een hele groep trekkers de snelweg op gaat.

"Als de politie een strafbaar feit constateert, moet je kunnen ingrijpen", zegt hij. Desnoods moeten tractoren volgens Kabel van de weg worden gehaald en moeten er boetes worden uitgedeeld.

Niet de eerste dode bij boerenprotest op snelweg
Kabel wijst bovendien op een eerder dodelijk ongeluk tijdens een boerenprotest. In 2022 ontstond op de A28 bij Beilen een file nadat een vrachtwagenchauffeur uit Mill tijdens een boerenactie zijn vrachtwagen op de snelweg had stilgezet. Een motorrijder kwam vervolgens in de file om het leven.

"Daar is ook al een dode gevallen", zegt Kabel. "En dit zijn nummer twee en drie." Hij vindt dat politie en justitie eerder moeten optreden om nieuwe ongelukken te voorkomen.

Politie probeerde tractoren te weren
De politie zegt tegen RTL Nieuws dat er vrijdag zowel 's ochtends als 's middags is geprobeerd om tractoren van de snelweg te weren. Omdat de "massale toestroom relatief veilig verliep", werd uiteindelijk besloten het rijden op de snelweg te gedogen.

Dat sluit aan bij de uitleg van politiewoordvoerder Aron Gerritsen van de eenheid Oost-Brabant. Volgens hem is het een complex gebeuren.

De boeren reden vanuit het hele land richting Den Bosch. In Nederland wordt per gemeente door de zogenoemde lokale driehoek – burgemeester, politie en Openbaar Ministerie – bepaald hoe bij demonstraties wordt opgetreden.

"Als ergens wordt gesignaleerd dat boeren met trekkers op de snelweg rijden, is dat in de basis verboden", legt Gerritsen uit. "Maar voordat we daartegen kunnen optreden, moet de lokale driehoek daar een besluit over nemen. Dus het kan zijn dat voor dat besluit is genomen de tractoren al in een volgende gemeente zijn. En dan is het weer aan een andere driehoek.

Bert Kabel vindt het onzin dat de politie zou moeten wachten op een opdracht van boven. "Of je nu één tractor, dertig tractoren of bijvoorbeeld een veel te langzame automobilist over de snelweg ziet rijden. Je kan altijd ingrijpen.

Alle verhalen over de boerenprotesten vind je op onze dossierpagina.