Omroep Brabant is al 50 jaar 'het gevoel van hier' en dat moet blijven in Brabant

Het begon in 1976 met een paar uur radio per dag. Vijftig jaar later bereikt Omroep Brabant het publiek via radio, televisie, website, app, podcasts en sociale media. Een halve eeuw vol groot nieuws, vertrouwde programma’s en telkens weer met de vraag: hoe blijf je 'het gevoel van hier'?

Op woensdag 1 september 1976 om half één ’s middags spreekt omroepster Els van Essen de eerste woorden: ‘Dit is Omroep Brabant vanuit Eindhoven.’ De zender is dan alleen te horen in Eindhoven, Helmond en de Kempen, een gebied met ongeveer 600.000 inwoners. De regionale omroep is een experiment: een omroep die niet vanuit Hilversum naar de provincie kijkt, maar vanuit Brabant vertelt wat er speelt.

De durf om te experimenteren is Omroep Brabant bijgebleven. In 2011 bijvoorbeeld, lanceert de omroep een nieuwsapp: na NU.nl, maar vóór de NOS. Dat underdoggevoel is voor hoofdredacteur Renzo Veenstra in 2018 de reden om te solliciteren: “Het was de trots om bij die éne club te mogen horen. Ze waren gewoon zo ontzettend goed.”

Dat de omroep de beginjaren overleeft, was niet vanzelfsprekend. Drie jaar na de start dreigt de financiering te stoppen. Luisteraars komen massaal in actie onder het motto ‘Houdt Omroep Brabant in de lucht’. Uiteindelijk worden 165.000 handtekeningen in Den Haag aangeboden.

Die band met het publiek is er nog steeds, zegt directeur Hanneke Koppers. “In het vakgebied wordt er naar ons gekeken, en voor de lezer zijn we een icoon.” Dat wil niet zeggen dat elke Brabander de hele dag de app ververst, “maar als we er moeten zijn, zijn we er. In een onderzoek zeiden veel mensen dat er geen Brabant is zonder Omroep Brabant.”

Op 15 juli 1996 stort op Vliegbasis Eindhoven een Hercules-transportvliegtuig neer. 34 mensen komen om het leven. Verslaggevers staan bij de brandweer, het ziekenhuis en het perscentrum. Wat Omroep Brabant weet, hoort de luisteraar vrijwel meteen. Ook tijdens de Graafsewijkrellen in Den Bosch, in 2000, staan verslaggevers vooraan. “Bij groot nieuws zoeken veel mensen het dichtbij, hoe regionaal nieuws zich onderscheidt; het bindt mensen met de verhalen”, zegt Koppers. 

Naast het nieuws is er onder meer 3 Uurkes Vurraf, barbecues met radiodj’s en het uitdelen van worstenbroodjes op de verjaardag van de omroep. De gemene deler: Brabanders herkennen zichzelf, hun omgeving en hun taal. “Het gevoel van hier”, straalt Koppers, “dat is toch de beste slogan die bedacht had kunnen worden?” Ideeën ontstaan vaak bij medewerkers. Zo bedacht Omroep Brabant de Dag van de Zachte G en maakte die groot. “Omdat er energie op zit. Omdat we weten hoe fijn het is om ergens bij te horen en wíllen verbinden.” 

Dicht bij je publiek staan is ook lastig. Tijdens een kampioenschap van PSV wordt de verslaggever op handen gedragen. Een kritisch verhaal over dezelfde club kan bergen kritiek opleveren. Bij boerenacties geldt hetzelfde. Gaat een verslaggever mee op de trekker naar Den Haag, dan is Omroep Brabant de held. Schrijft de omroep kritisch over stikstof, dan is hij de boeman.

“Dicht op je publiek zitten is mooi en moeilijk”, zegt Veenstra. “Niet alle organisaties snappen de balans tussen kunnen verbinden én kritisch zijn.” Die balans moet er wel zijn. “We zijn geen ‘verbind-Brabant-stichting’, maar een journalistieke nieuwsorganisatie. Als we moeten kiezen, staat nieuws op één en verbinden op twee.”

De volgende omslag komt met sociale media. Video’s van Omroep Brabant bereiken niet alleen Brabanders, maar worden soms tot in Groningen gedeeld. Na vijftig jaar is de vraag daarom niet meer óf een regionale omroep radio, televisie en online kan maken. De echte vraag is hoe het publiek de verhalen blijft vinden in een medialandschap dat steeds verder versnippert.

“De manier waarop mensen ons gaan vinden wordt heel spannend”, zegt Veenstra. “Ik hoop dat als de tijd komt dat we geen omroep meer zijn, omdat het fenomeen omroep niet meer bestaat, dat we snappen wat we moeten doen.” Volgens Koppers ligt het antwoord in authenticiteit. “We moeten meegaan met verandering zonder onszelf te verliezen. Onze kracht zit in onze mensen: durf te experimenteren.” 

De vorm verandert. Het gevoel van hier moet blijven. “Wij kunnen dat Brabanderschap uitstralen”, zegt Veenstra. “Daar moeten we heel zuinig op zijn.”

Hier lees je alle verhalen over 50 jaar Omroep Brabant.