Hoe een arts probeerde autisme te 'bestrijden' met navelstrengbloed
Anesthesist Jens Fischer uit Veldhoven behandelde twee jaar lang meer dan tweehonderd kinderen met navelstrengbloed, zonder dat hij daarvoor een vergunning had. Onlangs volgde de rekening: een boete van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), nadat de Vereniging tegen de Kwakzalverij had aangedrongen op ingrijpen. Hoe ging de arts te werk? En hoe kwam de inspectie hem uiteindelijk op het spoor? Een reconstructie.
Het is een zachte decemberochtend in 2024 wanneer rond half twaalf inspecteurs van de IGJ aanbellen bij de woning van Fischer. Een maand eerder zijn bij de inspectie signalen binnengekomen dat de arts behandelingen uitvoert met navelstrengbloed.
Online stuiten de inspecteurs op opvallende claims. De behandelingen zouden niet alleen worden aangeboden aan mensen die een beroerte hebben gehad, maar ook aan kinderen met autisme en hersenverlammingen. De behandelingen kosten naar verluid duizenden euro's.
Fischer laat de inspecteurs binnen. Ze legitimeren zich en beginnen aan een vragenvuur. Welke behandelingen voert hij precies uit? Wie heeft hem ingehuurd? Waar doet hij dat?
Al snel komt een Zwitsers bedrijf in beeld: CBC Health. Fischer wordt door dit bedrijf ingehuurd. CBC Health zegt later tegen Omroep Brabant slechts als tussenpersoon voor de behandelingen te werken.
Op de website van het bedrijf lijkt Fischer zijn rol groter. Daar staat hij op dat moment pontificaal vermeld als 'hoofdarts', compleet met foto en cv. Die pagina is nu verdwenen.
Wat wil Fischer bereiken met de navelstrengbloedbehandelingen?
Fischer wil met het navelstrengbloed klachten bij autisme, hersenverlamming en beroertes verminderen. Hij ziet zijn therapie als 'infuustherapie'. Tegenover de inspecteurs benadrukt hij dat het om experimentele behandelingen gaat. Het toegediende bloed moet een ontstekingsreactie veroorzaken, wat genezing of verbetering van de klachten moet geven.
Volgens hem zou een kind na de behandeling zelfs hebben kunnen rekenen, iets wat hij daarvoor niet kon. "Bij deze patiënt werd de behandeling drie keer herhaald", is te lezen in het inspectierapport.
Hoe komt de inspectie bij de arts in Veldhoven terecht?
Het balletje is gaan rollen in Slowakije. Daar zijn al langer zorgen over de handel in en gebruik van navelstrengbloed.
De Slowaakse parlementariër Vladimíra Marcinková trekt aan de bel bij de inspectie in Nederland. Zij ontdekt de connectie met de Veldhovense arts. Ook meldt ze dat zorgverleners honderd euro commissie krijgen als ze zwangere vrouwen aansporen hun navelstrengbloed af te staan. Hoe meer bloed, hoe hoger de beloning. Die beloning komt van CBC Health.
De vrouwen weten lang niet altijd waar hun bloed terechtkomt. In sommige gevallen gaat het per auto vanuit Bratislava naar Veldhoven, waar Fischer het gebruikt bij zijn behandelingen. De affaire rond het bloed groeit in Slowakije uit tot groot nieuws.
Wat hebben twee tandartsklinieken hiermee te maken?
Na het gesprek met Fischer trekken de inspecteurs verder. Ze bezoeken twee tandartsklinieken waar hij als anesthesist heeft gewerkt. Bij een kliniek in Best vinden inspecteurs in een opslagruimte een koelkast met daarin een gebruikt zakje navelstrengbloed. De manager van de kliniek zegt van niets te weten. De samenwerking met Fischer blijkt op dat moment al te zijn beëindigd.
Of dat te maken had met zijn omstreden behandelingen, wil de manager niet kwijt. "Ik weet niet wat zich daar heeft afgespeeld in die kamer, dat weet ik van mijn buurman ook niet", reageerde hij destijds.
Ook bij een tandartskliniek in Oirschot blijkt Fischer als anesthesist actief. De 51-jarige arts huurt een behandelkamer. Volgens de manager van het pand stond dat los van de tandartspraktijk.
Wat kosten behandelingen met navelstrengbloed?
Goedkoop zijn de behandelingen allerminst. Online circuleren bedragen rond de 18.000 euro. Op de website van CBC Health wordt zelfs gesproken over 44.000 euro.
En juist daar wringt het. Volgens Europese regels zouden zulke experimentele therapieën juist gratis beschikbaar moeten zijn voor patiënten.
Wat weten we over de patiënten?
In totaal behandelde Fischer 233 patiënten, onder wie in ieder geval tweehonderd kinderen. Negentig procent van de kinderen werd behandeld voor autisme, tien procent voor hersenverlamming. Vijf patiënten kwamen uit Nederland, de rest uit het buitenland.
Omroep Brabant sprak met meerdere ouders van kinderen die bij Fischer terechtkwamen. Een deel van hen vertelt dat de behandeling in een tandheelkundige kliniek plaatsvond, maar ze weten niet meer precies waar.
Een moeder vertelt dat haar zoontje behandeld is voor autisme. Hij ontwikkelde zich volgens haar slecht. Voor de moeder voelde de behandeling als een laatste optie. Via CBC Health kwam ze terecht in een hotel in Veldhoven. Van daaruit werden zij en haar zoon met een taxibusje naar de kliniek gebracht.
Het resultaat viel tegen, de behandeling had nauwelijks effect. De moeder zegt het vooral zuur te vinden door de hoge kosten.
Behandelingen zijn experimenteel en niet volgens de wet
Na het inspectiebezoek hangt een donkere wolk boven de behandelingen van Fischer: hij heeft niet de juiste vergunning om deze experimentele behandelingen te mogen doen.
Fischer geeft tegenover Omroep Brabant aan dat hij het juist wil doen zoals de regels voorschrijven. "Ik vind het gek dat we dit niet mogen doen. Er is veel onderzoek gedaan. Kinderen die wachten op deze therapie, zijn teleurgesteld nu."
Op 19 september 2025 laat Jan Anthonie de Bruijn, dan demissionair minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, aan Omroep Brabant weten dat de kans op een vergunning voor de anesthesist vrijwel onhaalbaar is.
Niet veel later neemt CBC Health afstand. "Gebaseerd op de bevindingen hebben we alle samenwerking verbroken met de medische instelling", stelt het bedrijf. Het bedrijf laat zelfs doorschemeren juridische stappen te overwegen, maar zegt niet waar die precies op gericht zouden zijn.
'Uiterst dubieuze, ernstige kwakzalverij'
De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) mengt zich stevig in de zaak. Vanaf het moment dat het inspectierapport naar buiten komt, trekt de vereniging fel van leer. In november 2025 stuurt het bestuur, bestaande uit artsen, een dringend verzoek aan de inspectie om in te grijpen en Fischer te vervolgen.
De woorden in de brief liegen er niet om. Volgens de vereniging heeft Fischer twee jaar lang de wet overtreden door zich schuldig te maken aan 'uiterst dubieuze, ernstige kwakzalverij en het uitvoeren van risicovolle verrichtingen'.
Ook hematoloog Gwendolyn van Gorkom spreekt van 'pure kwakzalverij'. "Zulke behandelingen zijn niet alleen nutteloos, maar ook gevaarlijk en onverantwoord als je die niet in een universitair ziekenhuis uitvoert."
Zaak gesloten
Daarna blijft het maandenlang stil. Achter de schermen volgt juridisch gesteggel. Pas in september 2026 komt de IGJ, met een sanctie: een boete van 8.375 euro.
De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) is blij dat de inspectie uiteindelijk heeft ingegrepen, al liet dat volgens de vereniging lang op zich wachten. De boete vindt ze wel veel te laag.
Het verzoek van de VtdK om Fischer ook tuchtrechtelijk aan te pakken, wordt door de IGJ niet overgenomen. Het Regionaal Tuchtcollege in Den Bosch laat weten dat er op dit moment ook geen andere klachten van patiënten tegen hem lopen.
Ook het Openbaar Ministerie laat weten dat er geen strafrechtelijk onderzoek loopt naar de anesthesist. Daarmee lijkt de zaak nu definitief gesloten.
We hebben anesthesist Jens Fischer per e-mail vragen gesteld en hem een week de tijd gegeven om te reageren. Daar is geen reactie op gekomen. Ook is hij per sms benaderd en is hij verschillende keren gebeld. Ook daar heeft hij niet op gereageerd.