Wie is de grootste Brabander ooit? Guus, Vincent of toch Hertog Jan? in Brabant

Cabaretier Herman Finkers werd afgelopen weekend uitgeroepen tot de Grootste Twentenaar. Hij kreeg een kwart van de ruim 8000 publieksstemmen in de verkiezing van dagblad Tubantia. Dat roept natuurlijk de vraag op wie de grootste Brabander aller tijden is.

"Iedereen komt natuurlijk uit op Guus Meeuwis", zegt René Bastiaanse, historicus en oud-directeur van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC). "Hij heeft Brabant op de kaart gezet." Hij doelt daarmee op de 72 stadionconcerten die Meeuwis van 2006 tot 2024 in het Philips Stadion gaf. 

"Twintig jaar geleden keek men vanuit de Randstad neer op die domme boertjes in Brabant. Dat is niet meer zo." Brabant heeft volgens Bastiaanse een veel beter imago nu. "Dat heeft hij heel subtiel maar mooi geflikt." Frank Lammers en Theo Maassen volgen op gepaste afstand van Meeuwis, vindt de historicus.

Bastiaanse kijkt alleen naar levende Brabanders. "Dode Brabanders zijn niet zo interessant." In de laatste categorie noemt hij dan toch Jan de Quay (1901-1985). De politicus speelde volgens Bastiaanse een belangrijke rol in de naoorlogse ontwikkeling van Brabant. De Quay was van 1946 tot 1959 commissaris van de Koningin. Daarna was hij vier jaar minister-president.

Historicus Arnoud-Jan van Bijsterveld kiest ook voor een levende Brabantse zanger als grootste provinciegenoot. Geen Guus, maar Gerard. "Gerard van Maasakkers is voor heel veel mensen een herkenbare en knuffelbare Brabander."

Enige echte Brabantse wereldster
"Het is heel lief dat mensen Guus en Theo Maassen noemen, maar we hebben maar één echte wereldster en dat is Vincent van Gogh." Voor entertainmentdeskundige Albert Verlinde bestaat er geen twijfel over wie de grootste Brabander is. "Als de hele wereld weet wie je bent, sta je wat mij betreft op één."

Sportsmarketeer Bob van Oosterhout is het met Verlinde eens. "Als je kijkt wie onze provincie echt op de kaart heeft gezet, wie iedereen kent, dan is dat toch Vincent van Gogh."

In zijn eigen vakgebied vindt hij de keuze een stuk lastiger. Hij komt tot een top negen van Brabanders met grote verdiensten voor de sport, onder wie miljardair Robbert van der Wallen en voormalig IOC-baas Hein Verbrugge. "NBA All-Star Rik Smits is met zijn 2 meter 24 letterlijk de grootse Brabander."

Verder staan PSV-er Berry van Aerle, zwemkampioen Pieter van den Hoogenband, amazone Anky van Grunsven en wielrenster Leontien van Moorsel op zijn lijstje. "Op één staat het koningskoppel Ireen Wüst en Harrie Lavreysen, de meest succesvolle Nederlandse Olympiërs ooit en ze komen allebei uit Brabant."

Waar zijn de vrouwen?
Schrijver en presentator Wim Daniëls komt met een tamelijk verrassende naam: Arnoud van Eyndhouts, een wetenschapper uit de zestiende eeuw die net als Daniëls in Aarle-Rixtel werd geboren. "Hij studeerde in Leuven, Parijs, Venetië en Florence en was van grote invloed op de ontwikkeling van de boekdrukkunst."

Daniëls plaatst wel een kanttekening bij dit in zijn ogen 'soort dwaze verkiezingen.' Vrouwen worden volgens hem altijd vergeten, dus noemt hij Truus Smulders-Beliën (1902-1966). Ze was van 1946 tot aan haar dood de eerste vrouwelijke burgemeester van Nederland in de toenmalige gemeente Oost-, West- en Middelbeers. "Ze was een boegbeeld van de emancipatie."

Charles de Mooij, voormalig directeur van het Noordbrabants Museum in Den Bosch moet even nadenken over de vraag wie de grootste Brabander allertijden is. "Daar vraag je me wat. Dat moet dan toch de mythische Hertog Jan zijn." Hertog Jan spreekt volgens De Mooij tot op de dag van vandaag tot de verbeelding.  "Door hem voelen we ons nog steeds Brabander."