Schietgrage jongelui en smerige drugslabs: dit was de Brabantse onderwereld in 2018

BREDA - Jonge gewelddadige criminelen die makkelijk schieten, smerige en kolossale drugslabs en bekende boeven die in de bak belanden. Maar minder wiet, geen moordgolf en ook geen ‘cocaïnerecord’. Dat zijn simpel samengevat wat opvallende trends uit onze eigen analyse van de Brabantse onderwereld in 2018.

Ongeveer 18 Brabantse drugslabs rolde de politie op, inclusief een leeggehaald lab in Bladel. Dat cijfer kan nog veranderen omdat er nog diverse technische onderzoeken lopen. Twee megadrugslabs, in Lage Zwaluwe en Rijen, sprongen er uit. Maar ook kleintjes, zoals in Hoeven. En zoals gebruikelijk verstopt op uiteenlopende plekken: een oud klooster, een stacaravan. Of in een garagebox waar iemand woonde en stierf, zoals in Geldrop. 

Onderzoek bij garagebox in Geldrop waar een dode werd gevonden (Foto: Hans van Hamersveld)

Het is duidelijk dat lang niet alles wordt ontdekt. De politie vermoedt dat slechts 1 op de 5 labs wordt gevonden. Een snelle rekensom leert dat om en nabij de 72 Brabantse labs dus nooit zijn gevonden. De laboranten konden ongestoord hun pillen en poeders konden maken en exporteren voor miljoenen klanten over de hele wereld. En lekker cashen.  

LEES OOK: Steek je de misdaadwinst in de verbouwing van je huis of van je vrouw?

Hoeveel geld gaat erin om?
Wat deze labs aan omzet en winsten draaiden, was altijd gissen. In 2018 kregen we een beter beeld, dankzij onderzoek. In de pillen en speed gaat over de hele wereld jaarlijks zo’n 19 miljard euro om. Een deel van dat bedrag stroomt in de portemonnee van Brabantse criminelen die het daarna uitgeven aan auto’s, juwelen en vakanties. Ja, en aan wat nog meer eigenlijk? Dat is wat alle deskundigen zich afvragen.   

Drugscriminelen hebben natuurlijk ook kosten. Grondstoffen worden na gebruik gedumpt, soms met vrachtwagen en al. In zeker drie gevallen werden bakwagens vol chemische stoffen in brand gestoken. De propvolle chemie-bus in de Offenbachlaan in Eindhoven, voor een flat, was de ‘ergste’. Een nogal uitzonderlijke actie want criminelen blijven graag onder de radar en dit was dagenlang in het nieuws en trok natuurlijk extra aandacht van de politie.   

De uitgebrande vrachtwagen met drugsafval in de Offenbachlaan (Foto: Rico Vogels/SQ Vision).

Brabant bleef ook in 2018 het hart van de synthetische drugs. Hier gebeurde het of vaak zat er een Brabants tintje aan. Onze ‘kennisprovincie’ leverde de expertise: mensen die ‘kookten’ in drugslabs in Gelderland, Limburg en zelfs Drenthe en Friesland. Of dit verhuizingen zijn of nog erger: uitbreidingen, dat is nog zo’n vraag. In de wietteelt wordt dat ook steeds beter zichtbaar. Kwekers die hun werkterrein verhuizen naar plekken waar de aanpak minder breed is, zoals België en Spanje. Maar sommige kwekerijen zijn ook beter verstopt. 

Meer cocaïne en minder wiet
Waar in de wiet een afname zichtbaar wordt, zie je in de cocaïne nog steeds een opmars die al een paar jaar bezig is. Aan deze doorvoer via Brabant lijkt geen einde te komen. Vooral Oosterhout leek een logistiek middelpunt. De formule is steeds hetzelfde: Brabantse transportondernemers die een zeecontainer met drugs binnen halen in hun loods. Colombianen, Armeniërs of Albanezen kijken mee en halen het spul eruit, om naar de klanten te brengen, dieper Europa in.   

De politie onderschepte in 2018  ongeveer 14 ton coke met bestemming Brabant of afkomstig uit Brabant. Straatwaarde: zeker 700 miljoen euro. Voor 2017 werd aanvankelijk 11 ton opgetekend, maar dit najaar maakte het OM bekend dat er in de haven van Antwerpen op 30 december 2017 een megavangst van 7 ton cocaïne was gedaan met bestemming Oosterhout. Daarmee blijkt 2017 achteraf gezien een recordjaar met 18 ton coke.   

Antwerpen blijft een belangrijke doorvoerhaven.

Zeker vier moorden in 2018
Bij dodelijk geweld zijn die trieste recordjaren al langer geleden. Toch vielen er in 2018 in totaal zeventien doden door moord en doodslag. Relatiegeweld vooral, waarbij de dader en slachtoffer elkaar als partner kenden. En er waren ook twee gevallen van uitgaansgeweld in Nuenen en Breda. 

Er waren zeker vier afrekeningen in het criminele milieu, de moorden op: 

  • Peter Netten (Oss), 
  • Henk Baum (Schaijk/Oss), 
  • Toon Sweegers (Eindhoven)
  • Soufian Zouagh (Breda). 
Toon Sweegers (foto: Opsporing Verzocht).

Opvallend was ook het onderwereldgeweld in Breda met de ripdeal op Kaan S. door een groep jonge Limburgers.  Breda was met vier dodelijke geweldsdelicten trieste koploper. Er was ook een mislukte liquidatie in Best.  

Ook huizen, auto’s en winkels waren doelwit. Twee Amsterdamse tieners waren speciaal naar Eindhoven gereden om daar hun machinegeweer leeg te schieten op een huis. Dat bleek achteraf onderdeel van een grotere ruzie in de Eindhovense onderwereld. Schieten op objecten, vuurwerk of een handgranaat gooien vormen een klassieke methode om iemand bang te maken of in opspraak te brengen.   

Zware straffen in drugszaken
Rechtszaken tegen bekende criminelen trokken volop de aandacht:

  • Klaas Otto kreeg 6 jaar cel voor onder meer witwassen. Er hangen hem nog drie andere zaken boven het hoofd. 
  • Kobus L. uit Rotterdam draaide 12 jaar de cel in voor de moord op zijn schoonzoon. 
  • Bredanaar John G. kreeg 5 jaar voor drugshandel.  
  • En dan waren er nog de processen tegen diverse verdachten in de Trefpuntzaak, onder wie de kopstukken. De drugsbaronnen kregen tot 10 jaar cel.
  • Negen jaar cel kreeg een inwoner van Roosendaal pas voor een groot drugstransport naar Raamsdonksveer.
  • De ‘treinsmokkelaars van Lage Zwaluwe’ kregen ieder vier jaar.
Klaas Otto arriveert bij de rechtbank (Foto: Raymond Merkx).

LEES OOK: Uniek inkijkje in de Brabantse onderwereld leverde jaren werk op (en jaren cel) 

Wat 2019 brengt is nog te vroeg om te zeggen, maar als je kijkt naar de voorbije jaren zal het niet veel anders zijn.