Verkiezingen: politici brengen hun stem uit • stemmen vanuit de auto in Brabant

Brabanders vroegen de AI-verkiezingschatbot KiesKennis vooral naar mobiliteit, verkeer en duurzaamheid. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen is er al volop gebruik gemaakt van de chatbot, die in samenwerking met de regionale omroepen is ontwikkeld. In onze provincie stelden ruim 5000 mensen in ruim twee weken tijd bijna 12.000 vragen. 

Kijk hier wat Brabanders nog meer aan de chatbot vroegen.

Om 10.00 uur is in Tilburg 7 procent van de kiezers naar de stembus geweest. Ter vergelijking: in 2022 was dat op hetzelfde tijdstip 12,7 procent en in 2018 6,6 procent. Maar: in 2022 waren de stembureaus al drie dagen eerder open, wat de hogere opkomst toen deels verklaart.

Op sommige plekken druppelen de kiezers vanochtend langzaam binnen. In Helmond heeft tot 09.00 uur 3,53 procent van de kiesgerechtigden zijn stem uitgebracht voor de gemeenteraadsverkiezingen. 

Het plattelandsdorpje Babyloniënbroek, in de gemeente Altena, heeft nog nooit een stembureau gehad. Om een bolletje rood te kleuren moeten de inwoners naar Meeuwen, Eethen of Almkerk, maar die stembureaus liggen drie tot zeven kilometer verderop. Daarom kwam de dorpsraad met een oplossing: een stemtaxi.

Lees hier meer over de stemtaxi. 

Het is woensdagochtend druk bij het drive-thru stembureau in Oudenbosch, gemeente Halderberge. Comfortabel met de stoelverwarming aan. “Makkelijker kunnen ze het niet maken om vandaag naar de stembus te gaan. Al was de fiets met de huidige brandstofprijzen misschien een goed alternatief geweest. Maar goed, bolletje is rood gekleurd”, zegt een stemmer.

Lees hier meer over het bijzondere stembureau. 

Weet je nog niet op welke partij je gaat stemmen? Met Kieskennis, een AI-verkiezingschatbot van regionale omroepen, waaronder Omroep Brabant, kun je vragen stellen over thema’s in jouw gemeente en de standpunten van politieke partijen. De chatbot geeft geen stemadvies, maar helpt je wel om betrouwbare informatie te vinden.

Probeer KiesKennis hier.

Het is niet alleen een feestje voor de democratie deze woensdag. Ook voor de honden is het een feestje in het stembureau in Oisterwijk, want stembureaulid Annemarie van der Meulen-Donders verwent elke viervoeter met een koekje. En voor de kinderen staan er spekjes en paaseitjes klaar.

In een kerk in de Bredase wijk Zandberg is het vanochtend een komen en gaan van prominente (oud-)politici die hun stem komen uitbrengen. Zo brengt Tom Berendsen (CDA), minister van Buitenlandse Zaken, zijn stem uit in de kerk. “Heel belangrijk om te gaan stemmen", zegt hij. Op wie? “Dat zeg ik niet, maar zeker iemand van het CDA. Niet op mezelf als lijstduwer.” Hij roept op: “Dit is het moment om het verschil te maken. Ik hoop op een hoge opkomst.” Hij gaat vanavond terug naar Breda om de uitslag te kijken.

Ook de Bredase wethouder Eddie Förster is er vanochtend al vroeg bij. “Het is best maf dat de opkomst altijd laag was. Aan de inzet kan het niet liggen. Ik ben optimistisch! Het is een voorrecht dat je mag stemmen, zeker als je ziet wat er gebeurt in de wereld.” Bredanaar Klaas Dijkhoff sluit zich daar bij aan. “Niet mauwen, maar stemmen. Heel belangrijk! Als de opkomst laag is, stemt je stem nog harder. Ik heb op Eddie gestemd. Het is een kleine moeite!” Bij het checken van zijn ‘jongere’ ID-foto grapte de stembureau-mevrouw: “Zo jong ben je niet meer.”

Ruben Brekelmans heeft vanochtend zijn stem uitgebracht in het Oude Raadhuis in zijn woonplaats Oisterwijk. Hij is lijstduwer in de gemeente, maar hij heeft er bewust voor gekozen om niet met zijn gezicht op campagneborden te staan in de gemeente. Hij blijft, ook al krijgt hij genoeg voorkeurstemmen, in Den Haag werkzaam.

In Den Bosch, Boekel en Meierijstad wordt deze gemeenteraadsverkiezingen gestemd met een kleiner stembiljet. Het 'nieuwe' stembiljet is kleiner en heeft een andere opzet. Bovenaan staan de logo’s en namen van de partijen, en daaronder staan alleen de nummers van de kandidaten. Kiezers moeten twee vakjes rood maken: één bij een partij en één bij een kandidaat van die partij. Wie alleen een partij aankruist, stemt automatisch op de lijsttrekker. Dat is tijdens deze experimenteerfase zo afgesproken.

Het is de derde proefronde met het nieuwe stembiljet. Het kleinere stembiljet werd eerder getest bij de Europese verkiezingen in 2024 en de Tweede Kamerverkiezingen in 2025. 

In gemeente Meierijstad werd eerder al geoefend met het nieuwe stembiljet. Lees hier wat de proefstemmers van het biljet vonden.

Udenaar Rob Jetten bracht vanochtend zijn stem uit, maar niet in zijn geboortedorp. De minister-president woont in Den Haag en bracht daarom zijn stem uit op OBS Archipel. Voor de camera van RTL zegt de premier dat hij, bij een landelijk opkomstcijfer dat hoger ligt dan vier jaar geleden, gaat abseilen van de Euromast.

Al vanaf zes uur kan er gestemd worden op station Den Bosch. Op het Stationsplein staat een tijdelijk gebouwtje waar af en aan mensen komen. Om half negen hadden al 300 Bosschenaren hun stem uitgebracht. Den Bosch is proefgemeente voor het nieuwe stembiljet waarin je twee vakjes moet invullen. Je kiest eerst de partij en dan de kandidaat.

Een vrouwelijke stemmer weet al wat ze gaat stemmen: CDA. Vanwege de Bossche pas die arm en rijk Den Bosch met elkaar verbindt, zegt ze. Mensen met weinig geld krijgen de pas waarmee je culturele en sportieve uitjes kan maken in de stad gratis. Een andere bezoeker van het stembureau zegt geen enkele moeite te hebben met het nieuwe stembiljet.  Het is heel duidelijk.

Als toekomstig raadslid een strafblad hebben, lijkt geen goede combinatie. Toch kan het gewoon. Meerdere Brabantse politici die deze gemeenteraadsverkiezingen op de kieslijst staan, zijn in het verleden veroordeeld. Zo ontdekte Omroep Brabant dat Gidion Tunders, raadslid voor de partij Vanuit de Kern in Steenbergen, is veroordeeld voor fraude. Hij stal in vier jaar tijd maar liefst 82.000 euro van zijn voormalige werkgever.  

Ook FVD-lijsttrekker Ramon van Asch (28) uit Den Bosch heeft flink wat op zijn kerfstok, zoals eerder werd onthuld door NRC. Hij werd de afgelopen jaren drie keer veroordeeld voor mishandeling. 

Omroep Brabant maakte een podcast over politici en strafbladen, met ook een maatschappelijke vraag erin verwerkt: Is het terecht dat we zo krampachtig doen over politici met een 'verleden'? 

De verkiezingsdag is begonnen! De meeste stembussen zijn sinds half acht vanochtend geopend en kiezers kunnen tot negen uur vanavond hun stem uitbrengen. Benieuwd waar jij je stem kunt uitbrengen? Hier vind je een overzicht van de stemlocaties in jouw gemeente.